O'ZBEKISTONDA IJTIMOIY HAYOT VA MAHALLA TIZIMIDA URF-ODAT VA MAROSIMLARNING FALSAFIY O'RNI

Ushbu maqolada urf-odatlar va marosimlarning to'ylar, sunnat to'ylari, motam, Navro'z va boshqalarni O'zbekistondagi ijtimoiy hayot va mahalla tizimidagi falsafiy roli qonuniylik, madaniy xotira, birdamlik va hayot bosqichlari nuqtai nazaridan tahlil qilinadi.

Tadqiqotning ilmiy asosi me'yoriy-huquqiy hujjatlar hisoblangan 2019 yildagi To'ylar va marosimlarni tartibga solish to'g'risidagi qo'shma qaror va nizom, Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish organlari to'g'risidagi qonunlarini tahlili, xalqaro madaniy siyosat manbalari bo’lgan 2003 yildagi Nomoddiy madaniy merosni himoya qilish to'g'risidagi konvensiya va UNESCOning "Ijtimoiy amaliyotlar, tasvirlar va bayramlar" sohasi, raqamli muhit ko'rsatkichlariga kiruvchi internet qamrovi va ijtimoiy tarmoq identifikatorlari va mahalliy ilmiy adabiyotlar va ikkilamchi ilmiy kuzatishlardan olingan.

Natijalar shuni ko'rsatadiki, marosimlar bir vaqtning o'zida: jamiyatning norasmiy qonuniy tartibini yaratadi va qonuniylashtiradi, jamoaviy xotirani mahalla makoniga "joylashtiradi" va uni avloddan-avlodga uzatadi, hayot holatidagi o'zgarishlarni rasmiylashtiruvchi "o'tish marosimlari" sifatida ijtimoiy birlashuvni kuchaytiradi, raqamli muhitda marosimlar obro'-e'tibor ko'rinishida namoyish etilishi va estetik standartlashtirish bosimi ostida o'zgartiriladi. Xulosa qilib aytganda, mahalla, ta'lim va madaniy siyosat ixchamlik, vositachilik, xotira-ta'lim integratsiyasi, raqamli uzatish bo'yicha amaliy tavsiyalar beradi.