Türk Mitolojisinde Demire Dair Tespitler
Authors/Creators
Description
Köklü bir tarihi geçmişe sahip olan Türkler dünya kültürüne son derece önemli katkılar yapmışlardır. Arkaik dönemden başlayarak süregelen bu uzun yolculukta, ilk insan bulunduğu coğrafyada zorlu hayat mücadelesi sırasında pek çok olağanüstü durumla karşılaşılmıştır. Bu olağan üstü durumlar anlatım tekrarları sayesinde zamanla mitlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Çevrelerinde bulunan canlı cansız nesnelerin ilk insana sağladığı faydalar, insanlarda bu nesnelerin ruhlarının olduğu düşüncesini doğurmuştur. Genel kanı hemen her toplumun mitlerinin olduğu yönündedir. Kadim bir geçmişe sahip olan Türklerin mitlerinin olmadığını düşünemeyiz. Türk mitolojisi milattan önceki zamanlara götürülür. Türklerde farklı alanlarda pek çok mit anlatılmış, bu anlatılar çok zengin kültürel unsurlar barındırır. Türk mitolojisinde gökyüzü tanrının mekânı sayılıyordu gökten gelen bazen fayda sağladığı gibi, bazen de zararlı olabiliyordu. Tanrı mekânı sayılan gökyüzünden gelen taşlar kutsal sayılmış ve onlardan yapılan eşyalar kıymetli görülmüştür. Türkler demirin gökten tanrı tarafından gönderildiğine inanır ve onu kutsal kabul ederlerdi. Demirin Türkler tarafından işlenmeye başlamasıyla hem ekonomik hem de askeri anlamda ciddi bir mesafe alınmıştır. Yapılan tarım aletleriyle toprak daha kolay işlenmiş, demirden silahlar ve zırhlarla savaşlarda başarılı olunmuş, demirden zırhlar sayesinde savaş kayıpları azalmıştır. Türklerde demirin sosyal hayatın her alanında kullanılıyor olması demire bağlı birçok olağanüstü anlatının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Demirin kullanım alanının fazla olması demirin değerini artırmıştır. İlk zamanlarda demirin zor bulunuyor olması demiri elinde bulunduran toplumları diğer toplumlardan üstün olmalarını sağlamıştır. Türkler demire çok saygı göstermiş ve bu sayede hemen her alanda diğer toplumlara üstün olmayı başarmıştır. Bir anlamda kutsala olana saygı ve hürmetleri Allah tarafından hoş karşılanmış ve bu davranışları cihana hükmeden bir millet olmalarıyla ödüllendirilmiştir.
Files
Türkan ve Yaşa.pdf
Files
(1.1 MB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:ee816293876d12d51dc294a757e7740e
|
1.1 MB | Preview Download |
Additional details
References
- Boratav, P.N. (2020). Tür mitolojisi oğuzların-anadolu, azerbaycan ve türkmenistan türklerinin mitolojisi. Bilgesu Yayınları. Çerikan-U.F. (2014). Türk kültüründe demir. Pamukkale üniversitesi soyal bilimler enstitüsü (Doktora tezi). Çobanoğlu, Ö. (2019). Türk edebiyatının mitolojik kaynakları. Anadolu Üniversitesi Yayınları. Diyanet İşleri Başkanlığı. (2024, Aralık 24 ).https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Had%C3%AEd-suresi/5097/22-25-ayet-tefsiri Eliade, M. (1999). Şamanizm.İmge Yayınevi. Eliade, M. (2024). Mitlerin özellikleri. Alfa Yayınları. İnan, A. (2018). Makaleler ve incelemeler 2.Cilt. Türk Tarih Kurumu Yayınları. Yağcı, M. (2015). Türk kültüründe demir ve demircilik (VI ve XII. Yüzyıllar).Yüksek Lisans Tezi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yüksek lisans tezi). Yalman, A.R.(1977). Cenupta türkmen oymakları II.cilt. Kültür Bakanlığı Yayınları.