KIZILAY HAFTASI AFİŞ TASARIMLARININ GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEMESİ

Bu çalışma, Türkiye Kızılay Derneği’nin 2024 yılı Kızılay Haftası kapsamında hazırladığı dört afişi eleştirel göstergebilimsel bir yaklaşımla çözümlemeyi amaçlamaktadır. Afişler, yalnızca estetik ya da bilgilendirici görsel ürünler olarak değil; kültürel, ideolojik ve duygusal anlamlar üreten söylemsel yapılar olarak ele alınmıştır. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş; Saussure’ün gösteren ve gösterilen modeli, Barthes’ın düz anlam, yan anlam ve mit çözümlemesi ile Peirce’ın ikon, indeks ve sembol sınıflandırması temelinde çok katmanlı bir çözümleme gerçekleştirilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen dört afişte yer alan figür, sembol, renk, tipografi ve metinsel unsur; düz anlam ve yan anlam düzeylerinde çözümlenmiş, bu göstergelerin izleyiciyi hangi değerler etrafında konumlandırdığı incelenmiştir. Bulgular, Kızılay afişlerinin yalnızca yardım çağrısı yapan grafik tasarımlar olmadığını; gönüllülük, dayanışma, aidiyet ve kurumsal sadakat gibi değerleri doğallaştıran ideolojik anlatılar ürettiğini ortaya koymaktadır. Özellikle hilal sembolü, çocuk figürü ve duygusal sloganlar aracılığıyla birey, kurumsal yapıya duygusal bağlılık temelinde konumlandırılmakta; izleyici eleştirel bir özne olmaktan ziyade aidiyet temelli bir destekçi olarak inşa edilmektedir. Bu yönüyle çalışma, sosyal sorumluluk temalı görsel iletişim ürünlerinin yalnızca mesaj ileten araçlar değil; aynı zamanda toplumsal gerçekliği kuran, değer üreten ve kolektif hafızayı biçimlendiren ideolojik söylem alanları olduğunu göstermekte ve Türkiye bağlamında afişlerin eleştirel göstergebilimsel çözümlemesine özgün bir katkı sunmaktadır.