ASTRONOMIK KUZATUV JARAYONLARINI SUN'IY INTELEKT ASOSIDA MODELLASHTIRISH VA AVTONOM OBSERVATORIYA TIZIMINING FIZIK ASOSLARI

Mazkur maqolada astronomik kuzatuv jarayonlarini raqamli transformatsiya qilish va ularni sun'iy intelekt asosida optimallashtirish muammosi ko'rib chiqiladi [1]. An'anaviy observatoriya tizimlarida kuzatuv aniqligi, real vaqt ma'lumotlarni qayta ishlash tezligi hamda tashqi muhit omillariga moslashuvchanlik yetarli darajada emasligi ilmiy asoslanadi [2]. Shu munosabat bilan avtonom boshqaruvga ega smart Observatory kontseptsiyaning fizik modeli va algoritmik arxitekturasi taklif etiladi [4].

Taklif etilayotgan yondashuv Mirzo Ulug'bek tomonidan asos solingan kuzatuv metodologiyasining zamonaviy raqamli interpretatsiyasi sifatida qaraladi [11,12]. Natijalar avtonom observatoriya tizimlarini yaratishda nazariy va amaliy asos bo'lib xizmat qilishi mumkin hamda astrofizik kuzatuvlarning yangi avlod platformasini shakllantirish istiqbollarini ochib beradi [6].