Siyasal Kapitalizmi Test Etmek?

Bu yazı, bir önceki Katman yazısından hareketle, son dönemde özellikle ABD ekonomisi üzerinden tartışılan "siyasal kapitalizm" kavramını ampirik ve işlevsel bir çerçevede ele almayı amaçlıyor. Bunu yaparken, devletin kapitalist birikim süreçlerindeki tarihsel varlığından ziyade, günümüz birikim rejiminde üstlendiği değişen role odaklanıyor. Bu değişim üçlü bir izlek üzerinden izleniyor. İlk olarak, 1970'lerden bu yana imalat sektöründe gözlemlenen kâr oranı düşüşü ve kârlılığın daha düşük bir plato etrafında sıkışması bir "başlangıç koşulu" olarak ele alınıyor. İkinci olarak, sermayenin yatırım davranışındaki kayma tartışılıyor: üretken kapasite artışı yerine hisse geri alımları ve varlık değerlenmesi gibi finansal dağıtım stratejilerinin ağırlık kazanması. Son olarak, bu tıkanıklık koşullarında kâr kanallarının giderek daha fazla siyasal ve kurumsal araçlara yaslandığı; lobi faaliyetleri, fikrî mülkiyet hakları, vergi istisnaları ve kriz yönetimi mekanizmaları üzerinden izleniyor. Yazının temel iddiası ise şu: "Siyasal kapitalizm" arızî bir "yolsuzlaşma" sapması olarak değil, ancak kurumsallaşmış ve büyük ölçüde yasal işleyen bir rant üretim rejimi olarak düşünüldüğünde açıklayıcı ve anlamlı bir kavram haline gelmektedir.