"AHOLI FAROVONLIGI" TUSHUNCHASIGA KLASSIK YONDASHUVLARDAN ZAMONAVIY YONDASHUVLARGA O'TISH: UMUMIY VA FARQLI JIHATLAR TAHLILI

Mazkur maqolada “aholi farovonligi” tushunchasining klassik iqtisodiy nazariyalardagi talqinidan boshlab zamonaviy yondashuvlargacha bo‘lgan evolyutsiyasi tahlil qilinadi. Klassik maktab vakillari — xususan, Adam Smith, David Ricardo hamda Thomas Robert Malthus qarashlarida farovonlik asosan ishlab chiqarish hajmi, daromad va moddiy boyliklar o‘sishi bilan bog‘langanligi yoritiladi. Shuningdek, neoklassik va institutsional yondashuvlarda farovonlikning samaradorlik, resurslar taqsimoti va ijtimoiy institutlar bilan aloqasi ochib beriladi. Zamonaviy konsepsiyalarda, jumladan, inson taraqqiyoti va barqaror rivojlanish nazariyalarida farovonlik tushunchasi kengayib, nafaqat iqtisodiy ko‘rsatkichlar, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya, ekologik barqarorlik va hayot sifati kabi omillar bilan ham baholanishi asoslab beriladi. Xususan, Amartya Sen tomonidan ilgari surilgan imkoniyatlar yondashuvi hamda United Nations tomonidan ishlab chiqilgan Inson taraqqiyoti indeksi farovonlikni kompleks baholashning muhim vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi.

Maqolada klassik va zamonaviy yondashuvlarning umumiy jihatlari hamda tub farqlari qiyosiy tahlil qilinib, aholi farovonligini baholash mezonlarining transformatsiyasi ilmiy asosda yoritiladi.