O Principio g: Emerxencia, Síntese e Viabilidade nos Sistemas Complexos

Este traballo formula o Principio g, unha teoría mínima e transversal para comprender o devir dos sistemas complexos. O marco baséase na interacción entre dous compoñentes fundamentais: a emerxencia global (g), que describe a aparición de totalidades non reducibles ás partes, e a síntese temporal (S), que integra diversidade, ruído e cambio nunha coherencia funcional capaz de manter a viabilidade no tempo. A lei g–S establece que ningún sistema pode persistir sen un equilibrio dinámico entre emerxencia e síntese. O artigo desenvolve ecuacións dinámicas conceptuais, puntos fixos e condicións de estabilidade, e introduce un mapa operativo que permite diagnosticar estados, predicir rupturas e orientar intervencións. A potencia explicativa do marco demóstrase mediante tres casos canónicos: sistemas de IA/AGI, sistemas sociais contemporáneos e identidade persoal. O Principio g preséntase así como unha arquitectura conceptual unificadora para analizar estabilidade, transformación e colapso en sistemas complexos de calquera escala.