Published February 11, 2026 | Version v1
Dataset Open

ХОРАЗМ ВИЛОЯТИДАГИ АРХИТЕКТУРАВИЙ ШАҲАРСОЗЛИК КОМПЛЕКСЛАРИНИНГ ТАҲЛИЛИЙ РИВОЖЛАНИШИ

  • 1. Мустақил тадқиқотчи, Урганч давлат университети, архитектура кафедраси. Урганч,Узбекистон
  • 2. Профессор ,Фаҳрий фан доктори, Фан ва техникада хизмат кўрсатган арбоб, Урганч давлат университети, Урганч, Ўзбекистон
  • 3. Worldly Knowledge Publishing Centre

Description

 Мазкур ишда Хоразм вилоятидаги архитектуравий-шаҳарсозлик комплексларининг шаклланиши ва ривожланиш жараёнлари илмий-назарий жиҳатдан таҳлил қилинган. Тадқиқотда Хоразм ҳудудида шаҳарсозлик маданиятининг қадимий цивилизация даврларидан бошлаб, Буюк Ипак йўли орқали савдо-иқтисодий ва маданий алоқалар таъсирида ривожланиши, Амир Темур ва Темурийлар даврида эса меъморий-шаҳарсозлик ечимларининг янги босқичга кўтарилгани ёритилган. Амударё ҳавзаси атрофида шаклланган шаҳарлар табиий-географик омиллар, сунъий суғориш тизимлари ва мудофаа иншоотлари билан узвий боғлиқ ҳолда ривожлангани асослаб берилган.

Шунингдек, тадқиқотда Хоразм архитектурасида функционаллик ва бадиийлик уйғунлиги, мажмуавий қурилиш тамойиллари, симметрия ва мутаносибликка асосланган композиция ечимларининг аҳамияти таҳлил қилинган. Хива шаҳри, хусусан Ичан-қалъа архитектуравий мажмуаси мисолида, минтақанинг ноёб меъморий мероси ва унинг жаҳон маданий меросидаги ўрни кўрсатиб берилган.

Ишда замонавий босқичда Хоразм вилояти архитектуравий-шаҳарсозлик комплексларини ривожлантиришда тарихий меросни сақлаш, реставрация ва ревитализация жараёнларини инновацион архитектура, барқарор ривожланиш, экологик дизайн ва энергия самарадорлиги тамойиллари билан уйғунлаштириш зарурлиги илмий асосланади. Тадқиқот натижалари Хоразм вилояти шаҳарларининг тарихий давомийлигини сақлаган ҳолда, уларни замонавий шаҳарсозлик талаблари ва глобал тенденцияларга мос ривожлантиришда амалий аҳамият касб этади.

Files

189-199.pdf

Files (259.8 kB)

Name Size Download all
md5:244e25288abf0a08ced93bd6b5d561fe
259.8 kB Preview Download

Additional details

References

  • Толстов С.П. Древний Хорезм. Опыт историко-археологического исследования. – М.: Изд-во АН СССР, 1948.
  • Толстов С.П. По следам древнехорезмийской цивилизации. – М.: Восточная литература, 1958.
  • Якубовский А.Ю. Города и городская культура Средней Азии эпохи феодализма. – Л.: Наука, 1973.
  • Пугаченкова Г.А. Зодчество Средней Азии. – М.: Искусство, 1981.
  • Пугаченкова Г.А., Ремпель Л.И. Очерки искусства Средней Азии. – Ташкент: Фан, 1982.