O'ZBEK TILI ORFOEPIYASIDA TALAFFUZ ME'YORLARINING ZAMONAVIY HOLATI

Ushbu ilmiy maqolada o‘zbek tili orfoepiyasida talaffuz me’yorlarining zamonaviy holati, ularning shakllanish manbalari, ijtimoiy va madaniy omillar ta’sirida kechayotgan o‘zgarishlar, adabiy talaffuzning me’yoriy mezonlari hamda ommaviy axborot vositalari, ta’lim tizimi va raqamli kommunikatsiya muhiti sharoitida yuzaga kelayotgan yangi tendensiyalar tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida orfoepik me’yorlarning tarixiy ildizlari, fonetik va fonologik asoslari, shevalar bilan munosabati, nutq madaniyati bilan uzviy bog‘liqligi, shuningdek, zamonaviy kommunikativ ehtiyojlar ta’sirida yuz berayotgan me’yoriy tebranishlar ilmiy jihatdan yoritiladi. Maqolada adabiy talaffuzning barqarorligini ta’minlashda normativ lug‘atlar, o‘quv adabiyotlari, ommaviy nutq namunalari hamda professional nutq egalarining roli alohida ko‘rsatib beriladi. Zamonaviy o‘zbek tilida talaffuz me’yorlarining funksional xususiyatlari, variantlilik masalasi, ortoepik standart va real nutq o‘rtasidagi tafovutlar ham tahliliy yondashuv asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilida nutq madaniyatini yuksaltirish, ta’lim jarayonida to‘g‘ri talaffuzni shakllantirish va ommaviy nutq amaliyotida yagona me’yorni mustahkamlash uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.