Otępienie naczyniopochodne na tle innych typów demencji – perspektywa neurolingwistyczna
Authors/Creators
- 1. Szpital Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Krakowie. Oddział Rehabilitacji Neurologicznej
Description
Artykuł omawia otępienie naczyniopochodne w kontekście innych typów demencji, z uwzględnieniem jego specyfiki z perspektywy neurolingwistycznej. Przedstawiono definicję otępienia, jego kryteria klasyfikacyjne oraz patomechanizmy leżące u podstaw otępienia naczyniowego. Omówiono związek między lokalizacją zmian naczyniowych a profilem deficytów poznawczych i językowych. W ujęciu neurolingwistycznym odkreślono, że zaburzenia językowe w otępieniu naczyniopochodnym obejmują wszystkie poziomy przetwarzania językowego – od semantycznego po pragmatyczny – i wynikają ze strukturalnych oraz funkcjonalnych uszkodzeń mózgu. Wskazano, że kompleksowa diagnoza językowa i poznawcza pozwala na różnicowanie typów demencji oraz planowanie skutecznych interwencji terapeutycznych. Zrozumienie mechanizmów deficytów językowych w otępieniu naczyniopochodnym ma kluczowe znaczenie dla poprawy jakości życia pacjentów i ich opiekunów.
Abstract (English)
The article discusses vascular dementia in relation to other types of dementia, emphasizing its characteristics from a neurolinguistic perspective. It outlines the definition and classification criteria of dementia as well as the pathophysiological mechanisms underlying vascular dementia. The paper highlights the relationship between the location of vascular brain lesions and the resulting cognitive and linguistic deficits. From a neurolinguistic standpoint, language impairments in vascular dementia are shown to affect all levels of linguistic processing – from semantic to pragmatic – stemming from both structural and functional brain damage. Com- prehensive cognitive and language evaluation is essential for differentiating dementia types and designing effective therapeutic interventions. Understanding the mechanisms of language deficits in vascular dementia is crucial for improving diagnostic accuracy and enhancing the quality of life of patients and their caregivers.
Files
Otępienie naczyniopochodne.pdf
Files
(108.4 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:909aee028f031c7afc66140e6fa326a1
|
108.4 kB | Preview Download |
Additional details
Additional titles
- Translated title (English)
- Vascular Dementia Compared to Other Types of Dementia – a Neurolinguistic Perspective
References
- Andziak, P. (1996). Chirurgia pozaczaszkowych tętnic mózgowych. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
- Domagała, A. (2007). Zachowania językowe w demencji. Struktura wypowiedzi w chorobie Alzheimera. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Domagała, A. (2005). Standardy postępowania logopedycznego w przypadku otępienia alzheimerowskiego. W: S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red. nauk), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego (s. 297-311). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Domańska, Ł., Borkowska, A. (red.). (2011). Podstawy neuropsychologii klinicznej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- Gabryelewicz, T., Barczak, A., Barcikowska, A. (2018). Otępienie w praktyce. Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne.
- Krajewska, M. (2016). Naczyniowe otępienie podkorowe – charakterystyka zaburzeń językowych i poznawczych na przykładzie studium przypadku. Neurolingwistyka Praktyczna, 2, 92-107.
- Pąchalska, M. (2007). Neuropsychologia kliniczna. Urazy mózgu, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Pąchalska, M., (2007). Neuropsychologia kliniczna. Urazy mózgu, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Szczudlik, A., Motyl, R. (2004). Otępienie naczyniopochodne. W: A. Szczudlik, P.P. Liberski, M. Barcikowska (red.), Otępienie (s. 245-262). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Tłokiński, W., Milewski, S., Kaczorowska-Bray, K. (red.). (2028). Gerontologopedia. Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia Universalis.