Dyskryminacja i mowa nienawiści w relacjach społecznych
Description
Od pewnego czasu w wielu państwach demokratycznych daje się zauważyć niezwykłe nasilenie zjawiska określanego jako mowa nienawiści. Wykorzystywanie języka w celu znieważania, pomawiania lub rozbudzania nienawiści wobec osoby lub grupy nazywane jest w literaturze mową pogardy i nienawiści (Obrębska, 2021, s. 222). Nienawiść, mowa nienawiści, pogarda, dyskryminacja, agresja werbalna czy przestępstwa z nienawiści to słowa, które nieustannie pojawiają się w naszym życiu i dyskursie publicznym, przybierając postać nowej patologii społecznej. Są to zjawiska, które obecnie stanowią poważne zagrożenia dla trwałości społeczeństwa obywatelskiego, a przede wszystkim dla ciągle kształtującej się demokracji w naszym kraju. Wielość odbiorców oraz nagminność występowania mowy nienawiści sprawiły, że przestajemy postrzegać ją jako zjawisko niepożądane, a zaczynamy uważać za coś naturalnego. Większości z nas już nie dziwią obraźliwe posty czy komentarze pojawiające się w mediach społecznościowych. Dlatego też bezpieczeństwo interpersonalne w relacjach społecznych nabiera w dzisiejszych czasach szczególnego znaczenia. Głównym celem artykułu jest próba zrozumienia procesów motywacyjnych, poznawczych i społecznych uwarunkowań mowy nienawiści i zwrócenie uwagi czytelnika na zagrożenia, jakie niesie za sobą agresja werbalna dla poczucia bezpieczeństwa człowieka i jego relacji interpersonalnych pojawiających się w różnych sferach życia społecznego.
Abstract (English)
For some time now, many democratic countries have seen an extraordinary increase in the phenomenon known as "hate speech." Using language to insult, slander, or incite hatred against a person or group is referred to in the literature as "hate speech." Hate, hate speech, contempt, discrimination, verbal aggression, and hate crimes are words that constantly appear in our lives and public discourse, taking the form of a new social pathology. These phenomena currently pose a serious threat to the sustainability of civil society and, above all, to the still forming democracy in our country. The multiplicity of its audiences and the widespread occurrence of hate speech have led us to stop perceiving it as an undesirable phenomenon and begin to consider it natural. Most of us are no longer surprised by offensive posts and comments appearing on social media. Therefore, interpersonal security in social relationships is particularly important today. The main goal of this article is to understand the motivational, cognitive, and social determinants of hate speech, drawing the reader's attention to the threats that verbal aggression poses to a person's sense of security and interpersonal relationships in various spheres of social life.
Files
Dyskryminacja i mowa.pdf
Files
(122.5 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:477ac4781c4da441d399ff900f3fccd2
|
122.5 kB | Preview Download |
Additional details
Additional titles
- Translated title (English)
- Discrimination and Hate Speech in Social Relations
References
- Bah, G. (2015). Reakcja policji na przejawy mowy nienawiści w przestrzeni publicznej. W: M. Gumkowski, Formy dyskryminacji i metody jej zwalczania. Poradnik dla organów ścigania. Warszawa: Wydawnictwo Bell Studio.
- Biedroń, R. (2009). Wprowadzenie do raportu. W: G. Czarnecki (red.), Raport o homofobicznej mowie nienawiści w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Kampania przeciw Homofobii
- Bilewicz, M., Marchlewska, M., Soral, W., Winiewski, M. (2014). Mowa nienawiści. Raport z badań sondażowych. Warszawa: Fundacja im. S. Batorego.
- Bogatko, K., Drabarz, A., Śmiszek, K. (2013). Przeciwko dyskryminacji. Poradnik prawny. Warszawa: Wydawnictwo Fundacja Fundusz Współpracy.
- Jamrożek, B., Sobczak, J. (2000). Komunikacja interpersonalna. Poznań: Wydawnictwo eMPi2.
- Malinowski, M. (2018). Polszczyzna O większą poprawność językową tekstów prawniczych i nie tylko (z przedmowy M. Mycawki). Kraków: Wydawnictwo Ekodruk s.c.
- Naruszewicz-Duchlińska A. (2015). Nienawiść w czasach Internetu. Gdynia: Wydawnictwo Novae Res.
- Obrębska, M., Dobrowolska, M. (2021). Gdy słowo dzieli. Mowa pogardy i nienawiści w relacjach między ludźmi, Człowiek i społeczeństwo, t. LI. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
- Ropski J. (2021), Bezpieczeństwo interpersonalne. W: O. Wasiuta. S. Wasiuta (red. nauk.), Encyklopedia bezpieczeństwa. T. 1, A-C Kraków: Wydawnictwo LIBRON Filip Lohner.
- Ropski, J. (2015). Edukacja dla bezpieczeństwa w polskiej szkole i możliwości jej doskonalenia. Katowice: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego.
- Ropski, J. (2005). Integracyjna funkcja umiejętności komunikacyjnych nauczyciela. W: A. Karpińska (red.), Edukacja "głębszego poziomu" w dialogu i perspektywie. Białystok: Wydawnictwo Trans Humana.
- Ropski, J. (2005). Kompetencje komunikacyjne nauczyciela przyszłości. W: J. Kuźma, J. Morbitzer (red.), Edukacja – szkoła – nauczyciele. Promowanie rozwoju dziecka. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
- Rysz-Kowalczyk, B. (red.) (2001). Leksykon polityki społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Warszawskiego.
- Sztompka, P. (2002). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Szymczak, M. (red.) (1988). Słownik języka polskiego PWN, t. II. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
- Śmiszek, K. (red.) (2018). Unijny zakaz dyskryminacji a prawo polskie. Analiza funkcjonowania przepisów antydyskryminacyjnych w praktyce polskich sadów. Warszawa: Wydawnictwo PTPA.
- Winiewski, M., Hansen, K., Bilewicz, M., Soral, W., Świderska, A., Bulska, D. (2017). Mowa nienawiści. Mowa Pogardy. Raport z badania przemocy werbalnej wobec grup mniejszościo- wych. Warszawa: Wydawnictwo Fundacja im. Stefana Batorego.
- Wutke, D. (2016). Mowa nienawiści. Przewodnik dla organizacji działaczy pozarządowych. Warszawa: Wydawnictwo Otwarta Rzeczpospolita.
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483.
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz.U. z 2019 r., poz. 1145, art. 24 § 1.
- Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, Dz.U. 2010 Nr 254 poz. 1700.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. z 2019 r., poz. 1950, art. 119 § 1.