Selective Universality Theory (SUT): Selection Instead of Generation in Complex Structures / Teoria Selekcyjnej Uniwersalności (SUT): selekcja zamiast generacji w strukturach złożonych
Description
Abstrakt
In this paper, I present Selective Universality Theory (SUT) as a general interpretative framework aimed at explaining the recurrence of classes of structures, architectures, and statistical laws observed across a wide range of complex systems. In contrast to approaches based on the search for a single generating mechanism, SUT interprets universality as the result of the selective elimination of configurations incapable of maintaining long-term functionality in the presence of passive physical, functional, informational, or institutional constraints.
A central element of the theory is the distinction between the formal solution space and the space of physically realizable and observable solutions, narrowed by the action of passive selective filters. I show that classes of structures commonly regarded as universal—in particular, architectures characterized by continuous, broad-scale distributions—are not the direct products of specific generating processes, but instead remain selectively stable architectures after the application of these filters.
The Reverse Fragmentation Principle (RFP) is presented as a specific case of SUT in the context of material architectures subject to degradation, illustrating the conditional character of selection as well as the existence of regimes in which it operates and regimes in which it breaks down. These considerations are subsequently extended to technical, informational, social, institutional, and cognitive systems, demonstrating the universality of the selective mechanism at the architectural level.
In the final part of the paper, I introduce the concept of a selective audit as a diagnostic tool enabling the identification of selective fragility and long-term stability of architectures in real-world systems, without recourse to principles of design or global optimization criteria.
Keywords: Selective Universality Theory, SUT, Reverse Fragmentation Principle, RFP, Architectural selection, Selection instead of generation, Passive realizability filters, Structural stability, Degradation cost, Selective audit, Complex systems, Heavy-tail distributions, Power laws, Fragmentation statistics, Infrastructure durability, Data architecture, Institutional durability, Organizational structures, Epistemic systems, Knowledge architecture, Risk analysis, System diagnosis
Abstract (Polish)
W niniejszej pracy przedstawiam Teorię Selekcyjnej Uniwersalności (Selective Universality Theory, SUT) jako ogólną ramę interpretacyjną służącą do wyjaśniania powtarzalności klas struktur, architektur i praw statystycznych obserwowanych w bardzo różnych systemach złożonych. W przeciwieństwie do ujęć opartych na poszukiwaniu jednego mechanizmu generującego, SUT interpretuje uniwersalność jako efekt selekcyjnej eliminacji konfiguracji niezdolnych do długoterminowego utrzymania funkcji w obecności pasywnych ograniczeń fizycznych, funkcjonalnych, informacyjnych lub instytucjonalnych.
Centralnym elementem teorii jest rozróżnienie pomiędzy formalną przestrzenią rozwiązań a przestrzenią rozwiązań realizowalnych i obserwowalnych, zawężoną przez działanie pasywnych filtrów selekcyjnych. Pokazuję, że klasy struktur często uznawane za uniwersalne — w szczególności architektury o ciągłych, szerokich rozkładach skalowych — nie są bezpośrednim produktem określonych procesów generujących, lecz pozostają selekcyjnie stabilne po zastosowaniu tych filtrów.
Zasada Odwróconej Fragmentacji (RFP) przedstawiona jest jako szczególny przypadek SUT w kontekście architektur materialnych podlegających degradacji, ilustrujący warunkowy charakter selekcji oraz istnienie reżimów jej obowiązywania i zaniku. Rozważania te zostają następnie rozszerzone na systemy techniczne, informacyjne, społeczne, instytucjonalne oraz poznawcze, pokazując uniwersalność mechanizmu selekcyjnego na poziomie architektury.
W końcowej części pracy wprowadzam pojęcie audytu selekcyjnego jako narzędzia diagnostycznego umożliwiającego identyfikację selekcyjnej kruchości i trwałości architektur systemów rzeczywistych, bez odwoływania się do zasad projektowania ani globalnych kryteriów optymalizacji.
Słowa kluczowe: Teoria Selekcyjnej Uniwersalności, Zasada Odwróconej Fragmentacji, Selekcja architektoniczna, Selekcja zamiast generacji, Pasywne filtry realizowalności, Stabilność strukturalna, Koszt degradacji systemów, Audyt selekcyjny, Systemy złożone, Rozkłady o ciężkim ogonie, Prawa potęgowe, Statystyka fragmentacji, Trwałość infrastruktury, Architektura danych, Trwałość instytucjonalna, Struktury organizacyjne, Systemy epistemiczne, Architektura wiedzy, Analiza ryzyka systemowego, Diagnostyka systemów
Files
Preprint_Selective_Universality_Theory_SUT.pdf
Files
(503.0 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:04db17d067838baf17964e5b846af499
|
503.0 kB | Preview Download |
Additional details
Related works
- Is supplemented by
- Preprint: 10.5281/zenodo.18090490 (DOI)
- Preprint: 10.5281/zenodo.18176287 (DOI)
- Preprint: 10.5281/zenodo.18391716 (DOI)
Dates
- Issued
-
2026-02-03Publication date