Published January 22, 2026 | Version v1
Conference paper Open

MARKAZGA INTILMA KUCH. ISHQALANISH KUCHLARI VA UNI VUJUDGA KELTIRUVCHI SABABLAR

  • 1. Akademik litseyda fizika fani o'qituvchisi

Description

Ushbu maqolada aylanma harakat dinamikasining markaziy tushunchalaridan biri - markazga intilma kuch (sentripetal kuch)ning fizik mohiyati, uning kinematik asosi bo‘lgan markazga intilma tezlanish (a_c) keltirib chiqarilishi va turli real tizimlarda qanday “manba kuch”lar hisobidan vujudga kelishi ilmiy-metodik jihatdan bayon etiladi. Shuningdek, ishqalanish kuchlarining (tinch, sirpanish, dumalash) tabiati, ularning paydo bo‘lish sabablari (mikronotekslik, adgeziya, deformatsiya, “plujing” effekti), klassik Kulon-Amontona qonuniyatlari va ularning qo‘llanish chegaralari tahlil qilinadi. Amaliy misollar sifatida burilishda avtomobil harakati, “vertikal devor” attraksioni, sentrifuga, remen-shkiv uzatmalari hamda podshipnik/moylash tizimlarida ishqalanishning roli formulalar asosida tushuntiriladi. Maqola ta’lim jarayonida nazariyani amaliyot bilan bog‘lashga xizmat qiladi.

Files

Jo'rayev G' 57-63 TSRU.pdf

Files (466.5 kB)

Name Size Download all
md5:566f6a8fbbe9adbd9964724207b6cf2c
466.5 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1. Abduraxmanov A.E., Xudoyberdiyev M.A., Xamroyev R.K., Abdumajidov R.B. Onlayn monitoring zagryaznennogo motornogo masla // Innovatsionnыe puti resheniya aktualnыx problem razvitiya piщevoy i neftegazoximicheskoy promыshlennosti: materialы mejdunar. nauch.-prakt. konf. (Buxoro, 12-14 noyabr 2020 g.). - Buxoro, 2020. - T. 2. - S. 403-405.