CLOUD ACCOUNTING: MA'LUMOTLAR BAZASI VA XAVFSIZLIK MASALALARI

Ushbu ilmiy maqolada bulutli buxgalteriya tizimlari (cloud accounting)da ma’lumotlar bazasini boshqarish va axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari tahlil qilinadi. Raqamli iqtisodiyot sharoitida moliyaviy hisob-kitoblarni bulutli platformalar asosida yuritish tashkilotlar uchun samaradorlik, moslashuvchanlik va xarajatlarni kamaytirish imkonini bermoqda. Biroq, moliyaviy ma’lumotlarning markazlashgan bulut muhitida saqlanishi ma’lumotlar bazasi arxitekturasi va xavfsizlik talablariga nisbatan yuqori mas’uliyat yuklaydi. Maqolada cloud accounting tizimlarida qo‘llaniladigan ma’lumotlar bazasi modellari, ularning mantiqiy va jismoniy tuzilishi, tranzaksiyalar yaxlitligini ta’minlash usullari hamda ma’lumotlar sifati tushunchasi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari — maxfiylik, yaxlitlik va mavjudlik (CIA triadasi) moliyaviy hisob ma’lumotlari misolida yoritiladi. ISO/IEC 27001 standarti asosida xavfsizlikni boshqarish yondashuvlari tahlil qilinadi. Bulutli muhitda autentifikatsiya, avtorizatsiya, shifrlash va zaxira nusxalash mexanizmlarining ahamiyati ilmiy manbalar asosida asoslab beriladi. Maqola natijalari cloud accounting tizimlarini loyihalash va joriy etishda ma’lumotlar bazasi va xavfsizlik masalalariga kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.