Öğretmenlerde Spiritüel İnançlar ve Ritüeller
-
1.
Mi̇lli̇ Eği̇ti̇m Bakanliği
-
2.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Description
Öz: Bu makale, modern toplumların önemli bir dinamiği haline gelen spiritüel arayışların Türkiye'deki öğretmenler üzerindeki yansımalarını, spiritüel inançlar ve spiritüel ritüeller bağlamında nicel bir yöntemle incelemektedir. Kurumsal dinlerin etkisinin zayıfladığı ve bireyselleşmenin hız kazandığı Batılı ve benzeri toplumlarda, bireylerin bu manevi boşluğu dinden bağımsız spiritüel akımlarla doldurma eğiliminde olduğu, din psikolojisi literatüründe çokça üzerinde durulan bir konudur. Bu literatüre katkı sunması açısından, gelecek nesillerin yetiştirilmesinde kilit konumda bulunan öğretmenlerin spiritüel eğilimleri incelenmiştir. Bu araştırmada spiritüellik, kutsalın tecrübe edilmesi, aşkınlık veya kısaca maddi olmayan bir varlık sahasına dair inanç, değer ve pratikler bütünü olarak tanımlanmış ve özellikle dindarlıktan ayrışmış bir fenomen olarak ele alınmıştır. Çalışmada, spiritüellik iki yönden incelenmiştir: inançlar ve pratikler. İnançlar başlığı, fiziki dünyanın ötesi, buradaki varlık veya varlıklar, nihai gerçeklik, enerji, ruhlar, reenkarnasyon, karma, kader, telepati, telekinezi gibi inançları kapsamaktadır. Pratikler başlığı ise yoga, meditasyon, mindfulness, enerji çalışmaları, şifacılık gibi pratikleri ifade etmektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tikel tarama (anket) modelinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan, 248’i kadın ve 154’ü erkek olmak üzere toplam 402 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler çevrimiçi anket formu ile Mayıs 2024 tarihinde toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Anket formunda temel üç başlık yer almıştır: kişisel bilgi formu, spiritüel inanç formu ve spiritüel pratikler formu. Spiritüellikle ilgili farklı araştırmaların içerdikleri sorular dikkate alınarak öğretmenlerin hangi inanç ve pratiklere sahip oldukları böylece taranmış ve bunların demografik değişkenlerle ve branşlarla ilişkisi analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, öğretmenlerin &93,2’si dini aidiyete sahiptir. Dini aidiyet oranı kadınlar arasında daha yüksektir. Dini veya din dışı spiritüel inançların en önemli ayrım noktası bu “dinden bağımsız inançlar” olacağı için herhangi bir dini inançtan bağımsız inançları olup olmadıkları sorulmuştur. Bulgulara göre neredeyse her üç öğretmenden biri din dışı inançlara sahiptir. Katılımcıların bir yaratıcıya inanıp inanmadıkları incelendiğinde %96,4’ünün bu soruya evet dedikleri ve bunların kadınlar arasında daha yüksek oranda olduğu bulunmuştur. Farklı spiritüel inançlar arasında en düşük oranda reenkarnasyona (%23,6), daha sonra sırasıyla karmaya (%41,1), telekineziye (%47,1), numeralojiye (%50,8), çakralara (%57,2), telepatiye (%59,7), canlı ve cansız varlıklarda yer alan ve insanlarla etkileşime geçen ruh veya enerjiye (%63,1) ve evrensel bilince (%65,5) inanıldığı tespit edilmiştir. Spiritüel pratikler arasında ise geleneksel İslami ritüeller hariç olmak üzere en yüksek oranda mindfulness gelmektedir (%12,2). Bunu daha sonra meditasyon (%10,7) takip etmektedir. Öğretmenler arasında yoga (%6,7) ve meditasyon (%10,7) yapma oranları çok yüksek değildir. Ancak her on öğretmenden birinin meditasyon yaptığı düşünülünce bu dikkat çekicidir. Öğretmenlerin spiritüel pratiklere yaklaşımlarına bakıldığında, “bir inanca sahip olan kişinin başka inançların pratiklerini (ritüellerini) yapmasında sakınca yoktur” ifadesine katılanların oranı %46 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, öğretmenlerin spiritüel inanç ve ritüellere yönelik tutum ve davranışlarının genel olarak düşük olmasına rağmen, özellikle kadın öğretmenlerde bu eğilimlerin daha belirgin olduğunu göstermiştir. Ancak genel popülasyonla mukayese edildiğinde öğretmenler arasındaki spiritüel inançlar ve pratikler oldukça yüksektir.
Anahtar Kelimeler: Spiritüel, İnanç, Ritüel, Öğretmen, Türkiye.
Abstract (En)
Abstract: This article quantitatively examines the reflections of spiritual quests, which have become a significant dynamic of modern societies, on teachers in Türkiye, within the context of spiritual beliefs and rituals. In Western and similar societies where the influence of institutional religions has weakened and individualism has accelerated, the tendency of individuals to fill this spiritual void with non-religious spiritual movements is a frequently discussed topic in the literature on the psychology of religion. To contribute to this literature, the spiritual tendencies of teachers, who hold a key position in raising future generations, have been examined. In this research, spirituality is defined as the experience of the sacred, transcendence, or, in short, a set of beliefs, values, and practices concerning a non-material realm of existence, and is treated as a phenomenon distinct from religiosity. The study examines spirituality from two perspectives: beliefs and practices. The beliefs section encompasses beliefs about the realm beyond the physical world, existence or beings within it, ultimate reality, energy, spirits, reincarnation, karma, fate, telepathy, and telekinesis. The section titled "Practices" refers to practices such as yoga, meditation, mindfulness, energy work, and healing. The research was conducted using a quantitative research method, specifically a survey model. The sample consisted of 402 teachers, 248 women and 154 men, working in different provinces of Turkey. Data were collected online in May 2024. The questionnaire, created by the researchers, was used as the data collection tool. The survey form included three main sections: personal information form, spiritual beliefs form, and spiritual practices form. By considering the questions included in different studies on spirituality, the beliefs and practices of the teachers were thus examined, and their relationship with demographic variables and subject areas was analysed. According to the findings of the research, 93.2% of the teachers have a religious affiliation. The rate of religious affiliation is higher among women. Since the most important distinguishing point between religious and non-religious spiritual beliefs is these "beliefs independent of religion," the question of whether they have beliefs independent of any religious belief was asked. According to the findings, almost one in three teachers holds non-religious beliefs. When participants were asked whether they believed in a creator, 96.4% answered yes, with this percentage being higher among women. Among different spiritual beliefs, reincarnation was the least prevalent (23.6%), followed by karma (41.1%), telekinesis (47.1%), numerology (50.8%), chakras (57.2%), telepathy (59.7%), spirits or energy residing in living and non-living things and interacting with humans (63.1%), and universal consciousness (65.5%). Among spiritual practices, mindfulness was the most prevalent (12.2%), excluding traditional Islamic rituals. This was followed by meditation (10.7%). The rates of yoga (6.7%) and meditation (10.7%) among teachers were not very high. However, this is noteworthy considering that one in ten teachers is thought to meditate. When examining teachers' approaches to spiritual practices, 46% agreed with the statement, "There is no harm in a person with a belief practicing the rituals of other beliefs." In conclusion, this study has shown that although teachers' attitudes and behaviors towards spiritual beliefs and rituals are generally low, these tendencies are more pronounced, especially among female teachers. However, compared to the general population, spiritual beliefs and practices are quite high among teachers.
Keywords: Spiritual, Belief, Ritual, Teacher, Türkiye.
Files
11_06_dincer.pdf
Files
(501.3 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:f90ebf8a19b2f50c8c011e3552d2947b
|
501.3 kB | Preview Download |
Additional details
Additional titles
- Translated title (En)
- Öğretmenlerde Spiritüel İnançlar ve Ritüeller
Related works
- Is published in
- Journal article: https://www.theosophiajournal.com/ (URL)
References
- Cengiz, K., Küçükural, Ö., Gür, H. (2021). Türkiye'de Spiritüel Arayışlar. İletişim Yayınları: İstanbul. Crosson, J. (2019, February 25). The Politics of Spirituality and Secularization in Western Modernity. Oxford Research Encyclopedia of Religion. https://oxfordre.com/religion/view/10.1093/acrefore/9780199340378.001.0001/acrefore-9780199340378-e-222. Doğan, M., & Karaca, F. (2021). Cinsiyetin Dindarlık Üzerine Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması. , (45), 219-260. https://doi.org/10.28949/bilimname.953816 Ete, H. & Yargı, A. (2023). Türkiye'de Dindarlık Algısı. İstanbul: İstanbul Politikalar Merkezi. Frankl, V. (2009). İnsanın Anlam Arayışı. 3. Baskı. İstanbul: Okuyan Us Yayınları. Hill, P.C., Pargament, K.I., Hood, R., McCullough, M.E., Swyers, J.P., Larson, D.B. & Zinnbauer, B.J. (2000). Conceptualizing Religion and Spirituality: Points of Commonality, Points of Departure. Journal fort he Theory of Social Behaviour, 30(1), 51-77. Keysar, A. (2014). Shifts Along the American Religious-Secular Spectrum. Secularism and Nonreligion. 3(1), 1-16. Köse, A. (2025). Dinin Geleceği. 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayınları. Mas'ud, M.A., Ichwan, M.N., Shoodiq, S.A.J. & Achmad, D. (2025). Transformation of the Spiritual Paradigm in Formal and Non Formal Religious Interaction in the Modern Era. Jurnal Sosiologi Agama Dan Teologi Indonesia, 3(1), 273–389. MEB (2024). Milli Eğitim İstatistikleri: Örgün Eğitim 2023/'24. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı. Nişancı, Z. (2023). Sayılarla Türkiye'de İnanç ve Dindarlık. İstanbul: International Institute of Islamic Thought. Otto, R. (1924). The Idea of the Holy. Trans. John W Harwey. London: Humphrey Milford & Oxford University Press. PEW (2017, 6 Eylül). More Americans Now Say They're Spiritual but Not Religious. https://www.pewresearch.org/short-reads/2017/09/06/more-americans-now-say-theyre-spiritual-but-not-religious/ PEW (2023). Spirituality Among Americans. Report by Pew Research Center. PEW (2025). Around the World, Many People Are Leaving Their Childhood Religions. Report by Pew Research Center. Sevinç, K. (2017). İnançsızlık Psikolojisi. İstanbul: Çamlıca Yayınları. Sevinç, K., (2020). International Journal for the Psychology of Religion Dergisinin 2010-2019 Yılları Arasında Yayınlanan Sayılarının Bibliometrik Analizi. Psychology of Religion (pp.135-157), Ankara: Nobel Yayınevi. Sevinç, K., Coleman, T.J. & Farias, M. (2021). Exploring Perceptions of Religion and Science among Turkish Academics. Studia Humana, 10(4), 18-35. Varlık, S. (2019). Türkiye'de Din Dışı Spiritüel Akımlar Üzerine Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Zinnbauer, B. J., Pargament, K. I., Cole, B., Rye, M. S., Butter, E. M., Belavich, T. G., Hipp, K. M., Scott, A. B., & Kadar, J. L. (1997). Religion and spirituality: Unfuzzying the fuzzy. Journal for the Scientific Study of Religion, 36(4), 549–564.