Rusya-Ukrayna Savaşı'nda Türkiye'nin Arabuluculuk Diplomasisi: Tahıl Koridoru Örnek Olayı

Bu çalışmanın amacı, Rusya-Ukrayna Savaşı bağlamında Türkiye’nin arabuluculuk diplomasisini, “Tahıl Koridoru Anlaşması” örneği üzerinden analiz etmek ve bu girişimin küresel gıda güvenliği üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. 24 Şubat 2022 tarihinde başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, yalnızca iki ülke arasındaki bir askeri çatışma olmanın ötesinde, uluslararası sistemin kriz yönetimi kapasitesini sınayan küresel bir dönüm noktası olarak öne çıkmıştır. Savaşın enerji, ticaret ve özellikle gıda piyasaları üzerindeki etkileri, uluslararası toplumun güvenlik algılarını yeniden şekillendirmiştir. Bu süreçte Türkiye, sahip olduğu diplomatik ağ, stratejik coğrafi konum ve çok boyutlu dış politika anlayışı sayesinde hem Rusya Federasyonu hem de Ukrayna nezdinde güvenilir bir arabulucu aktör olarak ön plana çıkmıştır. Çalışma, Türkiye’yi çok boyutlu dış politika yaklaşımı, stratejik özerklik ve diplomatik kapasitesini kullanarak çatışan taraflar arasında etkin bir arabulucu olarak konumlandırmaktadır. Araştırmada nitel yöntem uygulanmış; politika analizi, uluslararası raporlar, basın yayınları, resmi belgeler ve konu uzmanlarıyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Türkiye’nin arabuluculuk motivasyonları, Tahıl Koridoru Anlaşması’nın işleyiş mekanizmaları ve hem bölgesel hem de küresel etkileri kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Bulgular, Türkiye’nin aktif diplomatik girişimlerinin yalnızca küresel tahıl arzının geçici olarak istikrar kazanmasını sağlamakla kalmayıp, uluslararası alanda tarafsız ve güvenilir bir arabulucu olarak itibarını da güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Türkiye’nin çok boyutlu diplomatik stratejisinin kriz dönemlerinde diyalog kanallarını sürekli açık tutarak hem bölgesel istikrarın korunmasına hem de küresel gıda güvenliğinin desteklenmesine önemli katkılar sağladığı görülmektedir.