Okul Öncesi Öğretmenlerin Motivasyonunu Etkileyen Problem Durumlarının İncelenmesi
Authors/Creators
Description
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin motivasyonunu etkileyen problem durumlarını öğretmen görüşleri doğrultusunda belirlemektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden görüşme yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Sinop ilinin merkez ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî kurumlarda görev yapan 16 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenmiş; kurum yapısı, öğrenci profili, veli ilişkileri ve fiziki koşullar gibi değişkenler dikkate alınmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmen motivasyonunu olumsuz etkileyen faktörlerin birden fazla boyutta ortaya çıktığını göstermektedir. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu çalışma koşullarının yetersizliği, sınıfların kalabalık olması, eğitim materyallerinin eksikliği ve sınırlı fiziksel alanların etkinlik planlamayı zorlaştırdığı yönünde görüş bildirmiştir. Ayrıca, eğitim politikalarında yapılan hızlı değişikliklerin yeterli bilgilendirme ve hazırlık süreci olmadan uygulanması, öğretmenlerin sürece uyum sağlamasını zorlaştırmakta ve motivasyon kaybına yol açmaktadır. Bürokratik iş yükü, evrak yoğunluğu ve yönetimsel desteğin yetersizliği de öğretmenlerde tükenmişlik hissini artıran etkenler arasında yer almaktadır. Araştırmanın sonuçları, öğretmen motivasyonunun yalnızca bireysel bir süreç olmadığını; fiziksel koşullar, yönetsel tutum, kurum kültürü ve toplumsal algı gibi çevresel faktörlerle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, öğretmen motivasyonunu artırmaya yönelik iyileştirmelerin hem eğitim politikaları hem de okul yönetimi düzeyinde ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Abstract (English)
The aim of this study is to identify the problem situations affecting the motivation of preschool teachers based on teachers’ views. The study was conducted using the interview method, one of the qualitative research designs. The study group consists of 16 preschool teachers working in public institutions affiliated with the Ministry of National Education in the central district of Sinop during the 2024–2025 academic year. The participants were selected using the maximum variation sampling method, taking into account variables such as institutional structure, student profile, parent–teacher relations, and physical conditions. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using descriptive analysis.
The findings indicate that the factors negatively affecting teacher motivation emerge across multiple dimensions. The majority of teachers reported that inadequate working conditions, overcrowded classrooms, lack of educational materials, and limited physical spaces make activity planning difficult. In addition, the rapid changes in educational policies implemented without sufficient information and preparation hinder teachers’ adaptation to the process and lead to a loss of motivation. Bureaucratic workload, excessive paperwork, and insufficient administrative support were also identified as factors increasing teachers’ feelings of burnout.
The results of the study demonstrate that teacher motivation is not merely an individual process but is closely related to environmental factors such as physical conditions, administrative attitudes, institutional culture, and societal perceptions. Accordingly, it was concluded that improvements aimed at increasing teacher motivation should be addressed at both the educational policy level and the school management level.
Files
sosyal-1096-1116.pdf
Files
(398.1 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:5fdbc2def65a50fabce1b7d6649b0a68
|
398.1 kB | Preview Download |
Additional details
Additional titles
- Translated title (English)
- Examination of Problem Situations Affecting the Motivation of Preschool Teachers
References
- Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 2, pp. 267–299). Academic Press. Aral, N., Kandır, A.İ Can Yaşar, M. (2000). Okul Öncesi Eğitim Ve Ana Sınıfı Programları. İstanbul : Yapa Yayınları. Aral, N., Kandır, A. & Can Yaşar, M. (2011). Okul Öncesi Eğitim Ve Okul Öncesi Eğitim Programı. İstanbul: Yapa Arısoy, B. (2007). Örgütsel İletişimin Motivasyon Ve İş Doyumu Üzerine Etkisi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul Aydın, A. M. (2022). Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Açısından Günümüz Öğrenci İhtiyaçlarının İncelenmesi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram Ve Uygulama, 5(3), 234-251 Aydın, H. (2013). Çalışanların Motivasyonunu Etkileyen Faktörler: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakasına Bağlı Sosyal Tesislerde Bir Uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Aydın Üniversitesi, İstanbul Balcı, A. (2011). Etkili Okul, Okul Geliştirme, Kuram Uygulama Ve Araştırma. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Baykal, B., (1982). Motivasyon Kavramına Genel Bir Bakış, İst. Ünv. Yay., No: 2524, İstanbul Bingöl, D. (1984). Çalışma Psikolojisi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi 8.8.B.F. Yayınları. Büyükses, L., (2010) Öğretmenin İş Ortamındaki Motivasyonunu Etkileyen Etmenler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Isparta Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman. Barutçugil, İ. (2004). Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Kariyer Yayınları, İstanbul Akat, İ. (1984). İşletme Yönetimi, İzmir: Üçel Yayıncılık Berk, L. E. (2023). Development through the lifespan (8th ed.). Pearson. Çetinkaya, B. (2006). Okul öncesi eğitimde davranış kazandırma süreci. Eğitim ve Bilim, 31(140), 45–52. Dağlıoğlu, H. E., & Çelik, E. (2013). Okul öncesi öğretmeninin çocuk gelişimindeki rolü. Eğitim Bilimleri Dergisi, 38, 1–15. Day, C., & Gu, Q. (2007). Variations in the conditions for teachers' professional learning and development: Sustaining commitment and effectiveness over a career. Oxford Review of Education, 33(4), 423–443. https://doi.org/10.1080/03054980701450746 Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum. Demirtaş, H., Arslan, M., Güven, D. (2016). Özel Eğitim Okullarının Yönetimsel Sorunları, Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, Ss. 21-49 Çiçek Sağlam. A. (2007). Eğitim Örgütlerinde Kuramdan Uygulamaya Güdüleme, Ankara: Nobel Yayınları Eren, E. (2004). Örgütsel Davranış Ve Yönetim Psikolojisi. (8. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. Eren, E. (2013). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi (14. bs.). Beta Yayıncılık. Ertürk, S. (1997). Eğitimde program geliştirme. Meteksan. Ertürk, M. (2006). İşletme Biliminin Temel İlkeleri, Beta Basım Yayın, İstanbul Franco, L. M., Bennett, S., & Kanfer, R. (2002). Health sector reform and public sector health worker motivation: A conceptual framework. Social Science & Medicine, 54(8), 1255–1266. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(01)00094-6 Gökçe, A. (2009). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Motivasyonunu Etkileyen Faktörler, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya Gökçe, G. (2001). Davranış Bilimleri Ders Notları, Editörler: Gökçe, O. Ve Atabey, N. A. Konya Gündoğdu, K., & Yıldırım, A. (2008). Okul öncesi eğitimin çocuk gelişimine etkileri. Milli Eğitim Dergisi, 177, 84–98. Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2001). Early teacher–child relationships and the trajectory of children's school outcomes. Child Development, 72(2), 625–638. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00301 Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2007). Learning opportunities in preschool and early elementary classrooms. Early Childhood Research Quarterly, 22(1), 49–66. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.11.008 Herzberg, F. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons. Ingersoll, R. M. (2001). Teacher turnover and teacher shortages: An organizational analysis. American Educational Research Journal, 38(3), 499–534. https://doi.org/10.3102/00028312038003499 İstanbul Koçel, T. (2010). İşletme Yöneticiliği, Beta Basım Yayın, İstanbul Jesus, S.N. And Lens W.(2005). "An İntegrated Model Forth Study Of Teacher Motivation, Applied Psychology". An İnter National Review, 54(1), 119-134. Kandır, A., & Tezel Şahin, F. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(1), 1–14. Kaynak, T. (1995). Organizasyonel Davranış Ve Yönlendirilmesi, Alfa Basım Yayın Dağıtım, Kırcı, Z. (2007). Motivasyon Unsuru Olarak Kariyer Geliştirme Ve Bir Uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi, Erzurum Koç Künarcı, Z. (2016). Sağlık Çalışanlarının Motivasyonunu Etkileyen Faktörlerin Analizi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Pamukkale Üniversitesi, Denizli Mackenzia, D.E. (1983). "Resarch Of School Improvement: An Appraisal Of Some Recent Trends". Educational Resarcher, Vol.12, No:4, Pp.5-16. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346 Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Okul öncesi eğitim programı. MEB Yayınları. Oberhuemer, P. (2005). Conceptualising the early childhood pedagogue: Policy approaches and issues of professionalism. European Early Childhood Education Research Journal, 13(1), 5–16. https://doi.org/10.1080/13502930585209521 OECD. (2020). Early childhood education and care policy review: Quality beyond regulations. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/862a1b00-en Oktay, A. (2002). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon. Oktay, A., & Grupları, A. (2007). Okul Öncesi Eğitimden İlköğretime Geçiş Projesi. Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği, Okul Öncesi Eğitimi, Öğretmen Eğitimi, 1. Oktay,A.(2000). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem (2.Baskı). İstanbul:Epsilon Yayıncılık. Öncü, H. (2004). Motivasyon Sınıf Yönetimi. (Edit: Leyla Küçükahmet). Ankara, Nobel Yayınevi. Richardson, P. W., Watt, H. M. G., & Devos, C. (2014). Types of professional and emotional coping among teachers. Educational Psychology, 34(7), 813–828. https://doi.org/10.1080/01443410.2013.785062 Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020 Sabuncuoğlu, Z. Ve Tüz, M. (2001). Örgütsel Psikoloji. Bursa: Ezgi Kitabevi. Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2008). Motivation in education: Theory, research, and applications (3rd ed.). Pearson. Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academy Press. Shulman, L. S. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harvard Educational Review, 57(1), 1–22. https://doi.org/10.17763/haer.57.1.j463w79r56455411 Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2015). Job satisfaction, stress and coping strategies in the teaching profession. Teaching and Teacher Education, 48, 181–190. https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.02.005 Silah, M. (2005). Sosyal Psikoloji Davranış Bilimi, Ankara: Seçkin Yayıncılık Tikici, M., Deniz, M., Sıngır, S., Altay, H. (1998). Örgütsel Davranış, Malatya: Fatih Ciltevi Tutum, C. (1979). Personel Yönetimi. Ankara: Todai Yayınları Unesco (2006). "Teacher Motivation, Compensation And Working Conditions. Guidebook For Planning Education Emergencies And Reconstruction". İnternational İnstute For Educational Plannig, Chapter 16, Paris Vroom, V. H. (1964). Work and motivation. Wiley. Yüksel, G. (2004). Öğrenme için motivasyon ve sınıf yönetimi. İçinde Ş. Erçetin & Ç. Özdemir (Ed.), Sınıf yönetimi. Ankara: Asil Yayıncılık.