INCORPORATING CLIMATE RISK ASSESSMENT INTO THE LAND USE PLANNING OF THE TUUL RIVER BASIN (ТУУЛ ГОЛЫН САВ ГАЗРЫН УННМ-ИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНД УУР АМЬСГАЛЫН ЭРСДЭЛИЙН ҮНЭЛГЭЭГ ТУСГАХ НЬ)

Голын сав газрын усны нөөцийн нэгдсэн менежмент нь ус, газар болон холбогдох нөөцийг зохицуулалттайгаар удирдах замаар хамгаалалт, нөхөн сэргэлт, зохистой ашиглалт болон нийгэм-эдийн засаг, хүрээлэн буй орчны тэнцвэрт байдлыг хангахад чиглэсэн тасралтгүй үйл явц юм. Монгол Улс уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй усны аюулгүй байдлын сорилттой тулгарч байгаа тул цэвэр усны нөөцийн тогтвортой удирдлага, хамгаалалт нь онцгой ач холбогдолтой асуудал болж байна. Энэхүү өгүүлэлд Туул голын сав газрын уур амьсгалын өөрчлөлтийн эрсдэлийн үнэлгээг DPSIR (Drivers, Pressures, States, Impacts, Responses) системийн шинжилгээг ашиглан 1) удирдах хүчин зүйлс болон 2) үүнээс үүсэх дарамтыг тоон хэмжээгээр тодорхойлохыг зорив. Усны нөөцийн нэгдсэн менежментийн “зохицуулалттайгаар удирдах” ба “тэнцвэр хадгалах” зарчмууд DPSIR-ийн хариу арга хэмжээтэй шууд холбоотой бөгөөд DPSIR-ийн шинжилгээ нь Туул голын сав газрын усны нөөцийн менежментийн төлөвлөгөөнд уур амьсгалын дасан зохицох арга хэмжээг хэрэгжүүлэх нь чухал ач холбогдолтой байна. Системийн шинжилгээний энэхүү загвараар сав газрын усны нөөц, газар бүрхэвч, ургамал болон нийгэм-эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл, ирээдүйн нөлөөлөл, эрсдэлийг үнэлэхэд байгалийн хүчин зүйлс болон хүний үйл ажиллагааны нийлмэл нөлөөлөл нь гамшгийн давтагдал, хур борооны өөрчлөлт, ууршилтыг ихэсгэж, нөхөн сэргэх нөөц багасахад нөлөөлж, эдгээрийн үр дагавар нь хүрээлэн буй орчин, нийгэм, эдийн засгийн олон талт эрсдэлийг бий болгож байна.