FROM THE RESULTS OF DETERMINING THE LONG-TERM AVERAGE DISCHARGE OF SPRING-LIKE SOURCES IN DARKHAN-UUL PROVINCE (ДАРХАН-УУЛ АЙМГИЙН РАШААН ТӨСТ БУЛГИЙН ОЛОН ЖИЛИЙН ДУНДАЖ УРСАЦ ТОДОРХОЙЛСОН ҮР ДҮНГЭЭС)

Судалгааны хүрээнд Дархан-Уул аймгийн Хонгор, Шарын гол сумын нутаг дэвсгэр дэх 10 булаг хамрагдсан.  Эдгээр булгууд нь тухайн сумдын иргэдийн унд ахуй болон эмчилгээний зорилгоор өргөн ашиглагддаг булгууд юм. Өмнө нь эдгээр булгууд дээр горимын судалгаа огт хийгдэж байгаагүй тул энэ судалгааны хүрээнд булгуудын олон жилийн дундаж урсацыг тодорхойлох зорилго тавьсан. Зорилгын хүрээнд судалгааны талбайтай хамгийн ойр орших газар нутгийн хувьд ижил төсөөтэй олон жилийн ажиглалттай голыг сонгон авч, Мo=f(Hд) хамаарлаар эмпирик тэгшитгэл гаргаж авах,  улмаар булаг тус бүрийн ус хураах талбай, түүний дундаж өндрийг 1:100000 хураангуйлалтай топо зураг болон сансрын хиймэл дагуулын 30 м-ийн нарийвчлалтай өндрийн SRTM DEM мэдээг ашиглан тодорхойлох, булгуудын олон жилийн дундаж урсац (50%), бага урсац (75%), маш бага урсац (90%), (95%)-уудыг тоооцох ажлууд хийгдсэн. Үр дүнгээр 10 булгийн 50%-ийн хангамшилтай урсац 0.0008 м³/с –ээс 0.0483 м³/с, 75%-ийн хангамшилтай урсац нь 0.0005– 0.0339 м³/с, 90%-ийн хангамшилтай урсац нь  0.0004 – 0.0274 м³/с, 95%-ийн хангамшилтай урсац нь 0.0004 – 0.0255 м³/с хооронд хэлбэлзэж байв.