Sümerbank ''Hereke 100.Yıl'' Halıları

Bu çalışma, Türkiye’de geleneksel halıcılığın modern sanayileşme süreci ile etkileşimini Hereke halıları ve Sümerbank örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Halıcılık, Türk kültüründe tarih boyunca hem estetik hem de işlevsel bir değer taşımış; Osmanlı döneminde saray ve elit çevrelerin dekoratif unsuru olarak öne çıkmıştır. Özellikle Hereke halıları, 19. yüzyıldan itibaren saray üslubunu yansıtan özgün desen, renk ve kompozisyon anlayışı ile dikkat çekmiş; Türk düğümü tekniği, madalyonlu ve bordürlü tasarımları ile hem iç piyasada hem de diplomatik hediyelerde önemli bir rol üstlenmiştir. Cumhuriyet döneminde ise Sümerbank aracılığıyla modern üretim teknikleri ile buluşturulmuş ve üretim kapasitesi artırılmıştır. Çalışmada Sümerbank Hereke 100.Yıl halılarından üç örnek incelenmiştir. Literatür taraması yapılmış, fabrika arşivleri ve dönemin yayınları incelenmiş; halı örnekleri renk, motif, kompozisyon ve dokuma teknikleri açısından detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Eski tip Hereke halıları ve çalışmaya konu 3 örnek Hereke 100.Yıl halısı karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Bulgular, Sümerbank’ın geleneksel el sanatlarını koruma, kalite standartlarını belirleme ve modernizasyonu sağlama açısından stratejik bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, Hereke halıları uluslararası pazarlarda ilgi görmüş, kültürel diplomasi aracı olarak kullanılmış ve Türkiye’nin ekonomik kalkınma hedeflerine katkıda bulunmuştur. Çalışma, ayrıca Sümerbank’ın kadın istihdamını destekleyerek toplumsal boyutta da etkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, Hereke halıları yalnızca bir kültürel miras unsuru değil, aynı zamanda Cumhuriyet’in modernleşme ve sanayileşme süreçlerinde simgesel bir değer olarak ele alınmıştır. Çalışma, Türkiye’de geleneksel sanatların korunması ile modern sanayileşme arasındaki ilişkinin somut örneklerle ortaya konmasını sağlayarak hem kültürel hem de ekonomik tarih perspektifine önemli bir katkı sunmaktadır.