Parasetamol Kaynaklı Karaciğer Toksisitesi

Bu derleme, yaygın olarak kullanılan analjezik ve antipiretik ilaç olan parasetamolün (asetaminofen) neden olduğu karaciğer toksisitesini (hepatotoksisite) ele almaktadır. Çalışma, öncelikle karaciğerin anatomik yapısını ve temel fizyolojik fonksiyonlarını (metabolizma, detoksifikasyon, safra üretimi, depolama, pıhtılaşma faktörleri sentezi vb.)  özetlemektedir. Ardından, parasetamolün yapısı, farmakokinetiği (hızlı emilim, dağılım), metabolizması ve etki mekanizması  açıklanmaktadır. Parasetamolün büyük bir kısmı karaciğerde glukuronidasyon ve sülfatlama yoluyla zararsız metabolitlere dönüştürülürken, küçük bir kısmının sitokrom P450 (CYP450) enzimleri aracılığıyla toksik bir ara metabolit olan N-asetil-p-benzokinonimine (NAPQI) dönüştüğü belirtilmektedir . Terapötik dozlarda NAPQI'nin karaciğerdeki glutatyon (GSH) tarafından detoksifiye edildiği, ancak doz aşımı durumunda GSH depolarının tükendiği ve NAPQI'nin hepatositlerdeki makromoleküllere bağlanarak sentrilobüler nekroza ve akut karaciğer hasarına yol açtığı vurgulanmaktadır . Kronik alkol tüketimi gibi faktörlerin GSH depolarını azaltarak toksisite riskini artırdığı  ifade edilmektedir. Derlemede ayrıca, parasetamol toksisitesinin klinik evreleri , oksidatif stresin rolü (örn. SOD artışı) ve N-asetilsistein (NAC) gibi antidotlarla tedavi yaklaşımları  da tartışılmaktadır.