IQLIM XAVFI VA MOLIYAVIY BARQARORLIK

So‘nggi yillarda iqlim o‘zgarishi moliyaviy tizim uchun yangi va jiddiy xavf manbaiga aylanganligi haqidagi xabardorlik sezilarli darajada ortmoqda. Iqlim xavfi nafaqat atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, balki moliyaviy barqarorlikka ham bevosita tahdid solmoqda. Shu bilan birga, iqlim xavfining moliyaviy barqarorlikka ta’sirini mamlakatlararo empirik jihatdan baholash bo‘yicha yetarli darajada ilmiy asoslangan dalillar mavjud emas.Ushbu tadqiqot 2007 yildan 2023 yilgacha bo‘lgan davrni qamrab olgan va 53 ta mamlakatning panel ma’lumotlaridan foydalanib, iqlim xavfining moliyaviy barqarorlikka qanday ta’sir qilishini empirik tahlil qilmoqda. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, iqlim xavfi moliyaviy barqarorlikka sezilarli salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Biroq, bu ta’sir mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish darajasi, moliyaviy tizimning shakllanishi hamda bozordagi raqobat darajalariga qarab farqlanadi.Tadqiqotda shuningdek, makroprudensial siyosatning iqlim xavfi ta’sirini kamaytirishda samarali vosita ekanligi aniqlangan. Makroprudensial siyosat moliyaviy tizimning barqarorligini ta’minlashda iqlim o‘zgarishidan kelib chiqadigan xavflarni boshqarish uchun muhim mexanizm sifatida xizmat qiladi. Biroq, mazkur siyosatning qarz oluvchilarga nisbatan qo‘llaniladigan choralari balansga asoslangan va buferga asoslangan vositalardan farq qiladi. Bu esa siyosat samaradorligini oshirish uchun yangi yondashuvlarni ishlab chiqishni talab qiladi.Shuningdek, milliy boshqaruv sifatining yuqori bo‘lishi iqlim xavfining moliyaviy barqarorlikka ta’sirini kamaytirishda muhim omil hisoblanadi. Siyosiy barqarorlik mustahkamlash,hukumatning samaradorligini oshirish, nazorat va huquqiy tizimlarni mustahkamlash, korrupsiyaga qarshi kurashish hamda fuqarolarning so‘zlash huquqi va javobgarligini kuchaytirish mamlakatlarning moliyaviy barqarorligini turli darajada saqlab qolish imkonini beradi