Deprem ve Konut Piyasası: Zaman, Mekân ve Aracı Regresyon Analizleri
Authors/Creators
Description
Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin Türkiye genelindeki konut satışları üzerindeki zamansal, mekânsal ve aracılık etkilerini incelemektir. Türkiye’de konut satışlarını etkileyen faktörler deprem öncesi ve sonrası olarak incelenmiştir. Çalışmada Ocak 2018 – Mayıs 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılmıştır. Depremin zaman boyutundaki etkisi ANOVA ile test edilmiştir. Depremin konut satış sayılarındaki etkisinin yaklaşık bir yıl sürdüğü görülmüştür. Depremin mekân etkisi ise kümeleme analiziyle değerlendirilmiştir. Depremin konut piyasasındaki etkisinin deprem bölgeleriyle sınırlı kalmayıp tüm Türkiye’yi etkilediği anlaşılmıştır. Konut satışları üzerinde etkili olan değişkenler çoklu regresyon analiziyle incelenmiştir. Bulgular; enflasyon, konut faiz oranı ve inşaat güven endeksi değişkenlerinin konut satışları üzerinde anlamlı etkiler taşıdığını göstermiştir. Deprem “dummy” değişkeninin modele dahil edilmesi modelin açıklayıcılığını artırmıştır. Deprem değişkeninin konut satışları üzerinde anlamlı ve negatif yönlü yüksek etkisi bulunmuştur. Ayrıca, Sobel testi ile yapılan incelemelerde inşaat güven endeksinin aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Elde edilen bulgular, konut piyasasına yönelik politika geliştirme ve kriz sonrası toparlanma stratejilerinde deprem gibi beklenmedik yapısal kırılmaların dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.