Published October 23, 2025 | Version v1

OʻZBEK TILI MATNLARIDA QADRIYAT-KONSEPTLARNING KORPUS ASOSIDA SEMANTIK XARITASINI YARATISH MASALALARI

  • 1. Termiz shahar 16-sonli informatika va axborot texnologiyalariga ixtisoslashtirilgan umumiy oʻrta ta'lim maktabining oliy toifali oʻqituvchisi

Description

Ushbu maqolada oʻzbek tili matnlarida qadriyat-konseptlarning korpus lingvistikasi asosida tahlil qilinishi va ularning semantik xaritasini yaratish masalalari yoritiladi. Tadqiqotda milliy va umuminsoniy qadriyatlarni ifodalovchi leksik birliklarning kontekstual qoʻllanilishi, semantik maydonlar doirasida ularning paradigmatik va sintagmatik bogʻliqligi oʻrganiladi. Korpus tahlili asosida “vatan”, “ona”, “mehr”, “adolat”, “ezgulik” kabi qadriyat-konseptlarning ma'no soyalari va assotsiativ tarmoqlari aniqlanadi. Shuningdek, semantik xaritalar yordamida konseptlarning madaniy-mental oʻziga xosliklarini avtomatik tarzda modellashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari oʻzbek tilshunosligida kognitiv-korpus yondashuvni yanada rivojlantirish uchun nazariy asos boʻlib xizmat qiladi.

Files

137-142.pdf

Files (235.0 kB)

Name Size
md5:b97971a35b5b31e46685ead8f3561a5a
235.0 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1. Abdurahmonova D. Oʻzbek tili matnlarida madaniy konseptlarning lingvokognitiv xususiyatlari. — Toshkent: TDPU nashriyoti, 2019. — B. 101–104.