Romantik Dramın Teorisi: Cromwell Ön Sözü

Bu makalenin amacı Cromwell ön sözü üzerine estetik bir okuma yapmaktır. Victor Hugo’nun 1827 yılında aynı adı taşıyan tiyatrosundan önce kaleme aldığı, fakat oyunla birlikte yayınladığı Cromwell ön sözü, romantik dramın teorisini kurduğu manifesto niteliğinde bir eserdir. Hugo, bu ön sözde klasisizmin katı kuralcılığı, üç birlik kuralının geçersizliği, groteskin sanattaki işlevi, karşıtların uyumu, türlerin harmanı, güzelin yeni tanımı, sanatta özgürlük ve özgünlük, sanatçının dehası, doğanın sanatta kullanımı, toplumsal fayda, evrensel konular gibi bir dizi meseleye ilişkin görüşlerini ortaya koyar. Hugo, ön sözde dile getirdiği görüşleri ikna edici argümanlarla açıklar, gerekçelendirir ve estetik olarak meşrulaştırma çabasına girer. Hugo’nun ön sözde ortaya koyduğu fikirler tümüyle ona ait değildir. Mme. de Stäel, Benjamin Constant, Guizot, Stendhal, Chateaubriand gibi birçok yazarın kuramsal yazıları Hugo’nun fikirlerinin olgunlaşmasına kaynaklık etmiştir. Hugo, adı geçen yazarların teorik fikirlerini bir senteze ulaştırmış, dahası ortaya koyduğu ilkelere bağlı dramlar yazarak teorik görüşlerini uygulama alanına taşımıştır. Cromwell ön sözü, Racine ile Corneille’in Fransız tiyatrosu üzerindeki etkisinin kırılmasında ve 19. yüzyıl tiyatrosunun klasisizmden romantizme geçişinde büyük bir etkisi olmuştur. Hugo’nun ön sözde ortaya koyduğu romantik dramın ilkelerini uyguladığı Hernani adlı oyunu Fransa’da klasisizmin sonunu getirmiş ve romantik dönemin miladı olmuştur.