Published October 8, 2025 | Version v1

Sun'iy yo'ldosh aloqa kanallarini modellashtirish va simulyatsiya qilish asosida samaradorlikni oshirish usullari

Authors/Creators

  • 1. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Raqamli texnologiyalar konvergensiyasi kafedrasi

Description

Ushbu maqolada sun'iy yo'ldosh aloqa kanallari xususiyatlarini modellashtirish va tahlil qilish usullari yoritiladi. GEO va LEO ssenariylari uchun AWGN, Rayleigh, Rician va gibrid modellar asosida MATLAB/Simulink, NS-3 hamda STK vositalarida simulyatsiyalar o'tkazildi. GEO–Toshkent kanalida o'rtacha SNR 19.7 dB, yomg'ir zonasida esa 11.3 dB gacha pasayishi kuzatildi. QPSK va 16-QAM modulyatsiyalari bo'yicha BER qiymatlari mos ravishda 2.3×10⁻³ (10 dB) va 4.1×10⁻³ (15 dB) ni tashkil etdi. LEO (1,200 km) ssenariysida maksimal Doppler siljishi ±190 kHz gacha yetdi. Yomg'ir intensivligi 25 mm/soatda availability 87 %, 50 mm/soatda esa 74 % gacha kamaydi. Natijalar kanal sharoitlarini hisobga olgan holda adaptiv modulyatsiya va kodlashni qo'llash zarurligini ko'rsatadi

Files

30_892-182-187-Xudoyberdiyev.pdf

Files (630.4 kB)

Name Size Download all
md5:95b38c39c1ba22c019ecae711505f0ba
630.4 kB Preview Download

Additional details

References

  • Maral, G., Bousquet, M. Satellite Communications Systems: Systems, Techniques and Technology, 5th ed., Wiley: London, UK, 2020.
  • Rappaport, T.S. Wireless Communications: Principles and Practice, 2nd ed., Pearson: New Jersey, USA, 2010.
  • ITU-R Recommendation P.838-3. Specific attenuation model for rain for use in prediction methods, 2005.
  • ITU-R Recommendation P.840-8. Attenuation due to clouds and fog, 2019.
  • ITU-R Recommendation P.618-13. Propagation data and prediction methods required for the design of Earth-space telecommunication systems, 2017.
  • Sklar, B. Digital Communications: Fundamentals and Applications, 2nd ed., Prentice Hall: Upper Saddle River, USA, 2001.
  • Arapoglou, P.D., Liolis, K., Panagopoulos, A.D., Cottis, P.G. MIMO over Satellite: A Review. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 2020, 22(3), 1895–1927.
  • NS-3 Consortium. NS-3 Documentation. https://www.nsnam.org
  • AGI Systems Tool Kit (STK). Technical Guide – Systems Tool Kit Official Docs. https://www.agi.com/products/stk