Dijital Totalitarizm: Yeni Nesil Denetim Rejimi Üzerine Çin Örneği Üzerinden Bir İnceleme

Yirminci yüzyılda ortaya çıkan totalitarizm kavramı, yirmi birinci yüzyılın başından itibaren internet, büyük veri, yapay zekâ, yüz tanıma sistemleri ve sosyal medya platformları gibi dijital teknolojilerin gelişimiyle birlikte yeni araçlar kazanmıştır. Bu nedenle, söz konusu teknolojik ilerlemenin yalnızca ekonomik ve toplumsal dönüşümlere değil, aynı zamanda siyasal iktidarların dönüşümüne de yol açtığı tartışılmaktadır. Totaliter özellikler sergileyen siyasal iktidarlar, bireylerin ve toplumların yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda dijital davranışlarını da gözetim, denetim ve kontrol altında tutmakta; gerekli görülen durumlarda ise sansür mekanizmalarını devreye sokmaktadır. Bu çerçevede, dijital totalitarizm kavramı ortaya çıkmıştır. Dijital totalitarizm, internetin özgürlükleri artırdığı ve toplumları daha açık hale getirdiği yönündeki varsayımların sorgulanmasına neden olmuştur. Çin, dijital totalitarizmin en belirgin örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Hu Jintao döneminde inşa edilen ve Çin’i özellikle Batı etkilerinden izole etmeyi amaçlayan Büyük Güvenlik Duvarı ile Çin’in merkeziyetçi ve otoriter yapısının arttığı belirtilen Xi Jinping döneminde oluşturulan Sosyal Kredi Sistemi bu çerçevede ön plana çıkmaktadır. İfade özgürlüğünü sınırlayan bu uygulamalar, kimi yaklaşımlara göre Çin hükümetinin çıkarlarını koruma ya da toplumsal düzenin sağlanması açısından meşru bir araç olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler:   Büyük Güvenlik Duvarı, Çin, Dijital Totalitarizm, Sansür, Sosyal Kredi Sistemi