Ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi uchun kognitiv-bixevioral psixoterapiyaning ahamiyati
Authors/Creators
- 1. Fargʻona viloyati Buvayda tumani "Inson"ijtimoiy xizmatlar markazi psixologi
Description
Ushbu maqola ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlari orasida keng tarqalgan ruhiy salomatlik muammolarini hal etishda kognitiv-bixevioral psixoterapiyaning (KBT) o‘rni va ahamiyatini keng qamrovli ilmiy tahlil qiladi. Ijtimoiy zaif guruhlar — kambag‘allar, nogironlar, yetimlar, zo‘ravonlik va zo‘rlash qurbonlari, ko‘p hollarda psixologik stress, depressiya, posttravmatik stress buzilishi va ijtimoiy izolyatsiyaga duch kelib, ular uchun malakali psixologik yordam zaruriyatga aylanadi. Ushbu maqolada KBT ning nazariy asoslari, metodologiyasi, va amaliy qo‘llanilishi, shuningdek, uning individual va guruh terapiyasi shakllarida samaradorligi ilmiy dalillar bilan yoritilgan.
Kognitiv-bixevioral terapiya zamonaviy psixoterapiya yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, insonning fikrlash, his-tuyg‘u va xulq-atvori o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganadi va ularni psixologik muammolardan chiqish uchun samarali vosita sifatida taklif qiladi. Ushbu terapiya yordamida ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar o‘zlarining noto‘g‘ri va zararli kognitiv strukturasi ustida ishlash, stress va tashvishlarni boshqarish, shuningdek, ijtimoiy muhitga moslashish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Maqolada KBT usulining turli yoshdagi, ijtimoiy va madaniy kontekstdagi shaxslarga moslashuvi, shuningdek, psixologik yordamda uning samaradorligini oshirish uchun qo‘llaniladigan innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqotlar natijalari shuni ko‘rsatadiki, KBT ijtimoiy himoyaga muhtoj guruhlarning ruhiy salomatligini yaxshilashda, ularning o‘z-o‘zini anglash va boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirishda, shuningdek, jamiyatga integratsiya jarayonlarini qo‘llab-quvvatlashda muhim rol o‘ynaydi.
Shuningdek, maqolada KBTning ijtimoiy kontekst va individual psixologik xususiyatlarga moslashtirilishi, shaxsning o‘ziga xos ehtiyojlari va hayotiy tajribalari hisobga olingan holda terapevtik jarayonni individualizatsiyalashning metodologik asoslari yoritiladi. Bu esa, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi uchun psixologik yordam sifatida kognitiv-bixevioral terapiyaning samaradorligini yanada oshirish imkonini beradi.
Natijada, maqola ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslarning ruhiy salomatligini mustahkamlash, ularning hayot sifatini yaxshilash va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashda kognitiv-bixevioral psixoterapiyaning ilmiy asoslangan va amaliy ahamiyatini yoritadi. Ushbu tadqiqot ijtimoiy xizmatlar sohasida faoliyat yurituvchi mutaxassislar, psixologlar va siyosat ishlab chiquvchilar uchun psixoterapevtik yordamni tashkil etish va takomillashtirishda foydali ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi.
Files
245-251_Tirkasheva Dinoraxon Shuxratjon qizi.pdf
Files
(944.8 kB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:d859c08f473e91e0eb80b54173974135
|
944.8 kB | Preview Download |
Additional details
References
- 1. Абульханова К.А. Психология и сознание личности (Проблемы методологии, теории и исследования реальной личности): Избранные психологические труды. – М.: Моск. псих.-соц. ин-т; Воронеж: НПО «МОДЭК», 1999. – 224 с.
- 2. Абульханова-Славская К.А. Жизненные перспективы личности // Психология личности и образ жизни. – М.: Наука, 1988. – С. 137-145.
- 3. Абульханова-Славская К.А. Личностная регуляция времени // Психология личности в социалистическом обществе. Личность и ее жизненный путь. – Т.2. – М., 1990. – С. 114-129.
- 4. Абульханова-Славская К.А. Социальное мышление личности: проблемы и стратегии // Психологический журнал. – 1994. – №4. – С. 39-55.
- 5. Айвазян С.А., Бежаева З.И., Староверов О.В. Классификация многомерных наблюдений. – М.: Статистика, 1974. – 240 с.