Published September 5, 2025 | Version v1
Journal article Open

Dobry ogrodnik, czyli o trosce nad refleksyjnością dorosłych we współpracy rodziny i szkoły. W stronę ewaluacji w pracy z wychowankiem

Authors/Creators

Description

Artykuł podejmuje problematykę refleksyjności dorosłych w kontekście współpracy rodziny i szkoły, inspirując się metaforą „dobrego ogrodnika” zaczerpniętą z dorobku Célestina Freineta. Omówiono znaczenie autonomii wychowanków oraz roli dorosłych jako dyskretnych partnerów w procesie edukacji i wychowania. Analizując percepcję obrazu rodzica i nauczyciela w codziennych doświadczeniach dziecka, podkreślono wpływ wzorów osobowych na rozwój osobowości. Metodologia opiera się na refleksji teoretycznej, odwołującej się do literatury pedagogicznej, socjologicznej i antropologicznej. Wyniki wskazują na konieczność ewaluacji praktyki edukacyjnej w obliczu zmieniającego się świata społeczno-kulturowego, z uwzględnieniem pytań o cele, konteksty i podmioty działań wychowawczych. Wnioski akcentują potrzebę systematycznej diagnozy i innowacji w edukacji, promując refleksyjną postawę rodziców i nauczycieli jako klucz do optymalnej współpracy rodziny i szkoły. Takie podejście pozwala na adaptację do współczesnych wyzwań, w tym wpływu mediów i zmian kulturowych, bez petryfikacji utrwalonych strategii.

Abstract (English)

The article addresses the issue of adults' reflectiveness in the context of family and school cooperation, drawing inspiration from the metaphor of the "good gardener" derived from Célestin Freinet's legacy. It discusses the importance of wards' autonomy and the role of adults as discreet partners in the education and upbringing process. Analyzing the perception of the parent's and teacher's image in the child's daily experiences, the influence of personal models on personality development is emphasized. The methodology relies on theoretical reflection, referring to pedagogical, sociological, and anthropological literature. The results indicate the necessity of evaluating educational practice in the face of a changing socio-cultural world, considering questions about goals, contexts, and subjects of upbringing actions. The conclusions highlight the need for systematic diagnosis and innovation in education, promoting a reflective attitude of parents and teachers as key to optimal family-school cooperation. This approach enables adaptation to contemporary challenges, including the impact of media and cultural changes, without petrifying established strategies

Files

art.160_zn15_2025_TRZOS_P._Dobry-ogrodnik-czyli-o-trosce-nad-refleksyjnością-dorosłych.pdf

Files (240.6 kB)

Additional details

Additional titles

Translated title (English)
A Good Gardener... or About Caring for the Reflectiveness of Adults in the Cooperation of Family and School. Towards Evaluation in Work with the Ward

Dates

Available
2025-09-05

References

  • Ablewicz, K. (2003). Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej. Studium sytuacji wy-chowawczej. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Bruner, J. (2010). Kultura edukacji. Universitas.
  • Denek, K. (2010). Warunki poprawy jakości edukacji szkolnej. W J. Grzesiak (Red.), Ewaluacja i innowacje w edukacji. Kompetencje i odpowiedzialność nauczyciela (s. 19–28). WPA UAM PWSZ.
  • Geertz, C. (2005). Interpretacja kultur. Wybrane eseje (M. M. Piechaczek, Tłum.). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Goffman, E. (2010). Spotkania. W Współczesne teorie socjologiczne (Tom XIV, s. 21–38). Zakład Wydawniczy Nomos.
  • Guitton, J. (1984). Dzienniki. Instytut Wydawniczy Pax.
  • Hejnicka-Bezwińska, T. (2000). O zmianach w edukacji. Konteksty, zagrożenia i możliwości. Wydawnictwo Uni-wersytetu Kazimierza Wielkiego.
  • Lewicka, M. (2021). Rodzina w nauczaniu kardynała Stefana Wyszyńskiego. Perspektywa pedagogiczna. Stu-dia Pelplińskie, 55, 159–170.
  • Lewicka, M. (2024). Wypalenie rodzicielskie a stosowanie przemocy wobec dziecka. Teologia i Moralność, 19(3).
  • Marody, M. (1987). Technologie intelektu. Językowe determinanty wiedzy potocznej i ludzkiego działania. Wydaw-nictwo Naukowe PWN.
  • Myrdzik, B. (2006). Zrozumieć siebie i świat. Szkice i studia o edukacji polonistycznej. Wydawnictwo Uniwersyte-tu Marii Curie-Skłodowskiej.
  • Szymczak, J. (2008). Zdarzenia krytyczne w edukacji – namysł "nad" – refleksja o tym "jak dzieci uczą się i myślą" w perspektywie pedagogii C. Freineta. W E. Filipiak (Red.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wy-brane konteksty i problemy (s. 125–136). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
  • Trzos, P. A. (2024). Nauczyciel i uczeń wobec przemian społeczno-kulturowych. Implikacje dla edukacji este-tycznej. Szkoła – Zawód – Praca, 28.
  • Trzos, P. A. (2025). Tonalność. Badania edukacyjne nad dziecięcym audiowaniem meliki. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  • Waloszek, D. (2008). Estetyka sytuacji edukacyjnych. W J. Uchyła-Zroski (Red.), Wartości w muzyce. Studium monograficzne (Tom 1, s. 37–45). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  • Żegnałek, K. (2008). Wizerunek nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej. Wydawnictwo Akademii Podlaskiej.
  • Żegnałek, K. (2010). Hierarchia i struktura kompetencji nauczycielskich w opinii studentów pedagogiki. W J. Grzesiak (Red.), Ewaluacja i innowacje w edukacji. Kompetencje i odpowiedzialność nauczyciela (s. 145–156). UAM PWSZ.