İtalyancada Yansıma Fiillerin Metaforik Kullanımı: Hayvanların Ses Çıkarmasını Taklit Eden Fiiller Üzerine Bir İnceleme

Doğadaki canlı ve cansız varlıkların seslerinin taklidiyle oluşan yansıma sözcükler, dilbilimde uzun süredir incelenen bir konudur. Dilin kökenine ilişkin tartışmaların ortaya çıkışından bu yana ilgi odağı olan bu konu, Platon, Aristoteles ve Stoacılar gibi düşünürler tarafından da ele alınmıştır. Yakın zamana kadar dildeki konumları tartışmalı olsa da, Roman Jakobson gibi dilbilimciler yansıma sözcüklerin önemini vurgulamışlardır. Bu çalışma, İtalyancadaki hayvan seslerini taklit eden yansıma fiillerin insanlara atfedilerek metaforik anlamda kullanılmasını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel soruları, bu metaforik kullanımların sözlüklerde yer alıp almadığı ve hangi insan davranış özelliklerini yansıttığıdır. Bu amaçla, öncelikle yansıma sözcüklerin tanımı, özellikleri, dildeki konumu, sınıflandırılması, kullanım alanları ve yansıma fiillerin metaforik kullanımı kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Ardından, çalışmanın amacı, araştırma soruları ve yöntemi açıklanarak elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Betimsel nitelikteki bu araştırmada, veri toplama yöntemi olarak belge taraması kullanılmış ve elde edilen bulgular tanım, içerik, anlam analizi ve sınıflandırma yöntemleriyle incelenmiştir. Belge taraması, basılı ve çevrimiçi İtalyanca açıklamalı sözlükler ve CORIS derlemi üzerinden gerçekleştirilmiştir. İtalyanca sözlüklerin incelenmesi sonucunda, hayvan seslerinin çıkarılmasını taklit eden ve metaforik kullanımlara sahip 24 fiil belirlenmiştir. Bu fiiller, genellikle evcil ve vahşi hayvanların, kuşların ve böceklerin seslerini ifade etmekle birlikte, insanların belirli durumlardaki ses çıkarma ve konuşma biçimlerini tanımlamak için de metaforik olarak kullanıldığı saptanmıştır. Bu çalışmada belirlenen metaforlar, hız, nitelik, ses tonu, anlaşılırlık, duygusal yoğunluk ve anlamsal içerik gibi ölçütler dikkate alınarak değerlendirilmiş ve insan konuşmasının genellikle olumsuz yönlerini yansıttıkları görülmüştür.