OSMANLI HASSA OCAĞINDA MİMARLIK / MÜHENDİSLİK EĞİTİMİ VE EĞİTİMDEKİ DEĞİŞİMLER

Osmanlı mimarisinde Hassa Ocağı, imparatorluğun merkezi mimarlık ve mühendislik kuruluşu olarak bilinmektedir. Bu ocak sultan ve yüksek memurlar tarafından yaptırılan kamu yapılarının tasarımı, ölçümü, inşası ve bakımından sorumludur. Osmanlı İmparatorluğu'nda 16. yüzyılda başlayan mimarlık ve mühendislik eğitimi, sonraki yüzyıllarda büyük bir gelişme göstermiştir. Hassa Ocağı’nın en önemli mimarı olan Mimar Sinan, 1538 yılında bu ocağın başına geçti ve kuruma altın çağını yaşatmıştır. Mimar Sinan'ın baş mimarlığı döneminde yetiştirdiği öğrenciler ve onların yetiştirdiği öğrencilerle, anıtsal bir mimari miras yaratılmıştır. Hiçbir yapı mimarından ayrı düşünülemeyeceği gibi, mimar da içinde bulunduğu toplumdan ayrı düşünülemez. Bunun nedeni mimarın bir medeniyetin ve ortak bir düşüncenin ürünü olmasıdır. Mimarın inançları, yaşam tarzı ve algı derinliği ya da yaklaşımı sanat ve mimarlık anlayışında farklılıklara yol açabilir. Bu durum ise medeniyet birikiminde gerileme ve sapma meydana getirebilir.

İmparatorlukta mimarlık ve mühendislik dersleri hem sarayda hem de belirli kurumlar bünyesinde yürütülmüştür. Eğitim sistemi ise usta-çırak ilişkisindedir. Mimarlık alanında geometri ve sanat derslerinin yanı sıra uygulamalı inşaat eğitimi verilirken, mühendislik alanında matematik, geometri ve coğrafya öğretilmiştir. Bu çalışmada Hassa Mimarlar Ocağı'nın kuruluş aşaması, mimarları, çırak ve kalfa ilişkileri ve mimarlar ocağının eğitim aşamaları değerlendirilmiştir. Ayrıca imparatorluğun içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik sorunların Hassa Mimarlar Ocağı'nı ve burada uygulanan eğitimi nasıl etkilediği araştırılmıştır. Son olarak, Hassa Mimarlar Ocağı ve bağlı kurumların statülerinde zaman içinde meydana gelen değişiklikler de ele alınmıştır.