Tahsin Yücel'in "Vatandaş" Adlı Romanı Üzerine Bir İnceleme
Description
Hikâye, roman, eleştiri, deneme, çeviri gibi birçok edebî türde eserler ortaya koyan Tahsin Yücel, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli yazarları arasına adını yazdırmıştır. Hikâye ve romanlarında insan ruhunun derinliklerine nüfuz ettiği görülen yazar, eserlerinde kullandığı göndermeler ve ironilerle dikkat çeker. Yazar bu çalışma kapsamında ele alınan romanı Vatandaş’ta da bu teknikleri açık bir biçimde kullanır. Toplumsal bir eleştiri bağlamında ele alınabilecek olan romanın kahramanı Şaban Baş’ın içinde yaşadığı topluma açıkça yabancılaştığı görülür. Bu yabancılaşmayla birlikte uysal Şaban Baş ile cesur Volkan Taş arasında kalan başkahraman, nihayetinde Vatandaş olarak kalmayı tercih eder ve isimsiz bir direnişe katılma yolunu seçer. Umumi tuvalet kapılarının arkalarına içinden geçenleri yazarak, kimsenin dile getiremediği şeyleri söyleyerek kendisini rahatlatır. Dış dünyaya döndüğünde ise tekrar sıkıntıya düşer ancak burada da annesine benzeyen bir kadınla evlenerek kendisine imgesel bir kapı açar. Bu evlilik sayesinde kısmen de olsa imgesel tatminler yaşayan Vatandaş’ın genel itibariyle imgesel ile simgesel arasında bocaladığı ve sıkıntılı olduğu görülür. Bu çalışmada ruhsal hâlini kendi dilinden açığa vuran Şaban Baş/Vatandaş’ın psikolojisi, psikanalitik kuramlar ışığında incelenmeye çalışılacaktır. Bu noktada Fransız psikanalist Jacques Lacan’ın psikanaliz kuramı temel olarak alınacaktır. Diğer psikanalistlerin de görüşleriyle desteklenecek çalışmanın amacı Vatandaş’ın patolojik yönlerini ortaya çıkarmak değil; metindeki imgelerden yola çıkarak Vatandaş’ın eylemlerine bir anlam vermeye çalışmak olacaktır.
Anahtar Sözcükler: Edebiyat, Tahsin Yücel, Psikanaliz, Jacques Lacan, Yabancılaşma
Abstract (English)
Tahsin Yücel, who produced works in many literary genres such as stories, novels, criticism, trial and translation, has written his name among the important writers of Turkish literature in the Republican period. The author, who is seen to penetrate the dephts of the human soul in his stories and novels, draws attention with the references and ironies he uses his works. The author explicitly uses these techniques in his novel Vatandaş, which can be considered within the scope of his study. Şaban Baş, the protagonist of the novel, which can be considered in the context of social criticism, is clearly alienated from the society he lives in. With this alienation, the protagonist, torn between the docile Şaban Baş and the brave Volkan Taş, ultimately prefers to remain a Vatandaş and chooses to join an anonymous resistance. He comforts himself by writing on the backs of public restroom doors, saying things that no one else can say. When he returns to outside world, he falls into trouble again, but here, too, he opens an imaginary door for himself by marrying a woman who resembles his mother. Vatandaş, who partially experiences imaginary satisfactions thanks to this marriage, is generally seen to be floundering and troubled between the imaginary and the symbolic. In this study, the psychology of Şaban Baş/Vatandaş, who reveals his mental state through his own language, will be analyzed in the light of psychoanalytic methods. At this point, the methodology will be based on the teaching of French psychoanalyst Jacques Lacan. The aim of the study, which will be supported by the views of other psychoanalysts, will not be to reveal the pathological aspects of Vatandaş, but to try to make sense of Vatandaş actions based on the images in the text.
Keywords: Literature, Tahsin Yücel, Psychoanalysis, Jacques Lacan, Alienation
Files
Restricted
The record is publicly accessible, but files are restricted. <a href="https://zenodo.org/account/settings/login?next=https://zenodo.org/records/15715251">Log in</a> to check if you have access.
Additional details
Additional titles
- Alternative title (English)
- An Analysis of Tahsin Yücel's Novel "Vatandaş"