Published June 18, 2025 | Version v1
Journal article Open

Dil Bilgisi Öğretim Stratejileri Açısından Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Karşılaştırılması

Description

Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireyler için hazırlanan iki farklı ders kitabının dil bilgisi öğretim stratejileri açısından karşılaştırmalı olarak incelemesini amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, A1 seviyesine yönelik hazırlanan Harmoni 1 ve Gökkuşağı 1 adlı ders kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Kitaplardaki dil bilgisi konuları, belirlenen dört temel kriter olan öğretim stratejileri, etkinlik yeterliliği, görsel destek ve seviye uygunluğu açısından içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Her iki kitap da yapılandırılmış biçimde dil bilgisi öğretmeyi hedeflemektedir; ancak strateji kullanımı, sunulan etkinlikler, görsellerin işlevselliği ve içeriklerin düzeye uygunluğu bakımından anlamlı farklılıklar göstermektedir. Elde edilen bulgular, Harmoni 1 kitabının dil bilgisi öğretiminde sunuş yoluyla öğretim stratejisini benimsediğini, yer yer buluş yoluyla öğretime ve tam öğrenme modeline de yer verdiğini, konuları açıklayıcı örneklerle desteklediğini ve daha sistematik bir yapı sunduğunu göstermektedir. Diğer  yandan Gökkuşağı 1 kitabında konular ünite içerisinde dağınık biçimde verilmekte, dil bilgisi kuralları çoğunlukla ünite sonlarında formül şeklinde sunulmakta ve etkinlik sayısı sınırlı kalmaktadır. Araştırmanın sonucunda, yabancı dil öğretiminde kullanılan temel materyallerden olan kitapların, dil bilgisi öğretim stratejileri açısından değerlendirilmesinin, etkili dil öğretimi sürecine önemli katkılar sağladığı görülmüştür.

Abstract (English)

This study aims to conduct a comparative analysis of the grammar teaching strategies employed in two different textbooks prepared for learners of Turkish as a foreign language. The sample of the research consists of two A1-level textbooks: Harmoni 1 and Gökkuşağı 1. The study is based on the document analysis method, which is one of the qualitative research designs. The textbooks were examined according to four main criteria: teaching strategies, activity adequacy, visual support, and level appropriateness. Both textbooks aim to teach grammar in a structured way; however, they differ significantly in terms of strategy use, the quality and quantity of activities, the functionality of visuals, and the suitability of content for the target level. The findings show that Harmoni 1 adopts the presentation-based teaching strategy, supports the topics with clear examples, and offers a more systematic structure. On the other hand, in Gökkuşağı 1, grammar topics are scattered throughout the units, and the rules are generally provided in the form of formulas at the end of each unit, with a limited number of activities. The results of the study indicate that evaluating teaching materials in terms of their instructional strategies contributes significantly to the effectiveness of the language teaching process.

Files

5. Dil Bilgisi Öğretim Stratejileri Açısından Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Karşılaştırılması.pdf

Files (3.1 MB)

Additional details

Additional titles

Translated title (English)
A Comparison of Turkish Language Teaching Textbooks for Foreigners in Terms of Grammar Teaching Strategies

References

  • Aksan, D. (2011). Her yönüyle dil: Ana çizgileriyle dilbilim (12. baskı). Türk Dil Kurumu Yayınları. Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler (11. bs.). Pegem Akademi Yayınları. Bloom, B. S. (1998). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (D. A. Özçelik, Çev.). MEB Yayınları. (Orijinal eser 1976 yılında yayımlanmıştır.) Chomsky, N. (1957). Syntactic structures. Mouton. Demirel, Ö. (2013). Yabancı dil öğretimi: İlkeler, yöntemler, teknikler (17. baskı). Pegem Akademi Ergin, M. (2020). Türk dil bilgisi (2. bs.). Boğaziçi Yayınları. Güneş, F. (2011). Dil öğretim yaklaşımları ve Türkçe öğretimindeki uygulamalar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 123–148. Jakobson, R. (1960). Linguistics and poetics. In T. A. Sebeok (Ed.), Style in language (pp. 350–377). MIT Press. Karaağaç, G. (2019). Türkçenin dil bilgisi (4. bs.). Akçağ Yayınları. Ozdemir C. (2018). Causes of Problems Students Face While Learning Turkish as a Foreign Language: The Case of Kazakhstan. The European Educational Researcher, 1(1), 17-33 Özdemir, C., Özdemir, E. D., Uysal, L. (2017). Dillerin Ortaya Çıkışı ve Gelişmesi Üzerine Bir Değerlendirme. Science and Life of Kazakhstan Journal, 2 (44), 131-134. Rona, B., & Dedes, G. (1989). Dil öğretiminde metin-yapı, amaç beceri ilişkileri. Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Dergisi, 31(2), 69. Sağır, M. (2002). İlköğretim okullarında Türkçe dil bilgisi öğretimi. Nobel Yayıncılık. Sönmez, V., ve Alacapınar, F. (2014). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (3. bs.). Anı Yayıncılık. Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. Multilingual. Yaman, E. (2021). Bedenin sessiz dili. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1–10. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1558445 Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.