Published May 25, 2025 | Version v1
Journal article Open

GAMILTON SISTEMALARIDA BIRINCHI INTEGRAL

Authors/Creators

  • 1. Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Matematika fakulteti Geometriya va topologiya kafedrasi f-m.f.d., professori.
  • 2. Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Matematika fakulteti Geometriya va topologiya kafedrasi magistranti.

Description

Zamonaviy fizika va matematik analizda muhim o‘rin tutuvchi Gamilton sistemalari klassik mexanikada harakat qonunlarini aniqlashda keng qo‘llaniladi. Gamilton yondashuvi Lagranj mexanikasining rivojlangan shakli hisoblanib, u fazoviy o‘zgaruvchilar (koordinatalar va impulslar) yordamida tizimning vaqt davomida qanday o‘zgarishini aniqlaydi. Gamilton sistemalarining ahamiyati nafaqat mexanika, balki kvant fizikasi, nazariy astrofizika, statistik fizika va hatto iqtisodiyotdagi modellarda ham o‘z aksini topgan. Ayniqsa, integrallanuvchi tizimlar, simmetriya va konservatsiya qonunlarini tahlil qilishda Gamiltonian formalizm asosiy vosita sifatida xizmat qiladi [1-3].

Files

416-420.pdf

Files (815.5 kB)

Name Size
md5:7c5ced0845b43d8e3578f8fa42973010
815.5 kB Preview Download

Additional details

References

  • 1. A.Ya. Narmanov, O.Yu. Qosimov, J. Geom. Symmetry Phys. 55, 39-49 (2020).
  • 2. A.Ya. Narmanov, S. Saitova, Differential Equations 53 (2017).
  • 3. A.V. Bolsinov, A.T. Fomenko, Integrable Hamiltonian systems (Udmurtskiy universitet, Izhevsk, 1999).
  • 4. H. Sussman, Transactions of the AMS 180, 171-188 (1973).
  • 5. K. Ramazanova, Izv. Vyssh. Uchebn. Zaved. Mat. 6, 137-143 (1966).