LEXICAL TRANSFORMATION IN TRANSLATION TILSHUNOSLIK, TARJIMASHUNOSLIK VA ADABIYOTSHUNOSLIK SOHALARIGA OID ILMIY QARASHLAR

"Tarjimada Leksik O‘zgarishlar" ingliz tilidagi so‘z va iboralarning (leksik birliklarning) badiiy matnlar doirasida o‘zbek tiliga tarjima qilinganda qo‘llaniladigan turli xil moslashuv usullarini o‘rganadi.  Unda ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi grammatik tuzilish va semantik maydonlardagi farqlar kabi til xususiyatlaridan kelib chiqadigan zarurat, shuningdek, o‘zbek o‘quvchisi uchun adabiy uslub va madaniy moslikni saqlashning muhimligi tahlil qilinadi.  Maqolada ingliz romanlari va hikoyalarining nashr etilgan o‘zbekcha tarjimalari tanlab olinib, tarjimonlar tomonidan qo‘llanilgan leksik o‘zgarishlarning asosiy strategiyalari aniqlanadi va tasniflanadi.  Muhokama qilingan leksik o‘zgarishlarning asosiy turlari qatoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ekvivalentlar mavjud bo‘lmaganda o‘rnini bosish, ingliz idiomlari va metaforalarini o‘zbek madaniy tushunchasiga moslashtirish ( madaniy moslashtirish), hamda o‘zbek adabiy nutqida tabiiy va uslubiy jihatdan maqbul ifodaga erishish uchun modulyatsiya kiradi.  Ushbu o‘zgarishlarni tushunishning ahamiyati ingliz adabiy asarlarining o‘zbek tilidagi tarjimalarining sifati va ishonchliligini oshirish, shuningdek, ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi lingvistik va madaniy ko‘prikni qurishda adabiy tarjimonlarning ijodiy qaror qabul qilish jarayonlariga oid tushunchalar berishda namoyon bo‘ladi.  Ushbu tadqiqot natijalari ingliz-o‘zbek adabiy tarjima kontekstidagi tarjima strategiyalarini yanada nozik tushunishga hissa qo‘shadi va tarjimonlar, adabiyotshunoslar hamda madaniyatlararo adabiy almashinuvga qiziquvchilar uchun qimmatli istiqbollarni taqdim etadi.