CHATGPT 3.5 ve CHATGPT 4-o'nun Yaptığı Şiir Çevirisinin Andrew Chesterman'ın Çeviri Etiği Yaklaşımı Bağlamında Karşılaştırması: Louise Glück'in End of Winter Şiiri

Her dakika öğrenen, kendini güncelleyen ve geliştiren yapay zeka (Makalenin devamında YZ şeklinde kısaltılacaktır.), gündelik hayatın neredeyse tüm alanlarında olduğu gibi çeviri alanında da kendini kanıtlama aşamasındadır. İşler yürütülürken, meslekler icra edilirken, en basitinden marketten veya otomattan su alınırken dahi YZ insanlara en büyük yardımı sağlayacak olan araçtır ve ancak onunla uyum içinde çalışmak mümkün olursa emek gerektiren ve vakit alan işler daha kolay uygulanır hale gelecektir. YZ’nin günümüzde sahip olduğu konumun yadsınamaz büyüklüğü dikkate alınarak YZ araçlarından ChatGPT’nin şiir çevirilerindeki performansı ve yeterliliği araştırılmak üzere çalışmanın konusu Louise Glück’in End of Winter şiirinin ChatGPT 3.5 (Chat Generative Pre-training Transformer) ve ChatGPT 4-o tarafından çevirisinin etik açıdan incelenmesi ve kıyaslaması olarak belirlenmiştir. Şiir, doğanın dönüşümlerinin insana umut verici şekilde yansımalarını konu alan birçok şiirin aksine mevsimler üzerinden umutsuzluğu anlatarak diğer şiirlerden ayrıldığı düşünüldüğünden seçilmiştir. YZ’nin yaptığı çevirilerde çeviri etiğine ne derece bağlı kalındığı sorgulanmak üzere araştırma kapsamında şu sorulara yanıt aranmaktadır: ChatGPT 3.5 ve ChatGPT 4-o çeşitli söz sanatları, anlam ikililikleri ve üstü kapalı anlamlarla dolu şiirlerin erek dile aktarımı sırasında anlam ve duygu kaybına neden olmakta mıdır? ChatGPT 3.5 ve ChatGPT 4-o çeviri yapılan dillerin kültürel ve dilsel farklılıklarını göz önünde bulundurmakta mıdır? Çeviri sonuçları beşer bir çevirmenin çevirisiyle kıyaslandığında ne gibi farklılıklarla karşılaşılmaktadır? Veri toplama araçlarından doküman incelemesi kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile değerlendirilmiştir. Şiir, araştırmanın bulgular kısmında çevirmenin karar alma süreçlerini normlar yerine çevirmen eylemleri üzerinden ele alan betimleyici çeviri kuramının temel yaklaşımlarıyla örtüşen Andrew Chesterman’ın alana kattığı çeviri etiği ilkeleri baz alınarak değerlendirilmiştir.