PSİKOANALİZİN SOSYOLOJİ TEORİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Freud'un, meslektaşlarının ve ardıllarının teorileri 20. yüzyılın büyük bölümünde Batı düşüncesi üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Psikanalitik kavramlar edebiyat eleştirisinde yaygın olarak kullanılmış, gazetecilik ve “popüler psikoloji” de günlük yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Batı toplumundaki neredeyse her eğitimli yetişkin en azından bir dereceye kadar bu kavramlara aşinaydı. Ancak 20. yüzyılın sonlarına doğru psikanalitik modelin deneysel olarak test edilmesinin zor olduğu ya da üzerinde yapılan deneysel testlerde iyi sonuç vermediği anlaşıldı. 20. yüzyılın sonunda psikodinamik tedavi yöntemlerinin yerini büyük ölçüde bilişsel-davranışçı ve farmakolojik teknikler almış olsa da bir psikoterapi biçimi olarak psikanalizin ve psikanalitik kavramların hala bazı taraftarları vardı (Wertheimer 2020:158). Sosyal analiz ve sosyolojik teori açısından Freudçu fikirler, insan öznelliği ve kişiler arası ilişkiler, cinsellik ve modern kültürün yanı sıra siyaset ve tarihteki akıl ve akıl dışılığın karışımının sosyolojik kavramsallaştırılmasında büyük rol oynamıştır. Bu bağlamda üç önemli sosyolojik gelişme olmuştur: birincisi, Avrupa'da (özellikle Frankfurt sosyoloji okulunun çalışmalarında temsil edildiği gibi) ve Kuzey Amerika'da (özellikle Talcott Parsons'ın yazılarında) geliştirilen psikanaliz ve sosyolojinin birkaç erken ve etkili eklemlenmesi olmuştur; ikincisi, sosyolojik tartışmalarda kullanıldığı şekliyle psikanalizin yapısalcı ve postyapısalcı çeşitleri; ve son olarak, feminist ve postmodern sosyal teori önemli ölçüde psikanaliz tarafından şekillendirilmiştir.