Rekabet ile Şiddet Arasında: Tekinsiz Bir Filmin Hatırlattıkları
Description
On altıncı yüzyılın ikinci yarısından itibaren yeni bir iktisadi anlayışın doğuşuna kaynaklık eden ticari kapitalizm elde ettiği sermaye birikimi sayesinde kendini dönüştürebilmiş ve sanayi kapitalizmine evirilen süreçte kurumsallaşması için ihtiyaç duyduğu yaşam tarzlarını yaratabilmiştir. Erken dönem kapitalist uygarlığın kurumsallaşma sürecinde rekabete dayalı tasarrufçu etiğin güçlü etkileri yadsınamaz. Ancak dönemin rekabete dayalı doğasını inşa eden aklileşme ile tasarrufçu çalışma etiği sanayi sonrası kapitalizmin ulaştığı evrede erozyona uğramıştır. Bunun en açık göstergesi sistemin üzerine kurulu olduğu tasarrufçu çalışma etiği ile aklileşmiş bireyin yerini, ihtiyaçlarını ertelemeyen ve arzularının peşinden koşmaktan çekinmeyen hazcı bireyin almasıdır. Dolayısıyla tasarrufçu etik, aklileşmiş hayat tarzları ve iktisadi faaliyetlerin icrasında meşruiyet arayışları zamanla silinmiş ve rekabetçi etiğin irrasyonel doğası öne çıkmıştır. Bu çerçevede çalışmanın araştırma örneklemi olarak belirlenen Rachael Moriarty ile Peter Murphy tarafından yönetilen Tüccarlar-2015 adlı sinema filmi kapitalizmin rekabetçi doğası ve irrasyonel şiddet olguları üzerinden incelenmektedir. Buna göre filmde, finans-kapital alanında faaliyet gösteren bir şirketin iflas etmesiyle işsiz kalan üç çalışanın yüzleşmek zorunda kaldıkları fiili durumu aşmak için verdikleri irrasyonel tepki hikâye edilmektedir. Çalışmada, yaşam standartlarını kaybetme tehlikesi üzerine yarattıkları şiddet sarmalında kaybolan beyaz yakalı üç çalışanı harekete geçiren rekabetçi güdüler ile kapitalist uygarlığa özgü yaşam tarzı arasındaki somut ilişkiyi kanıtlamak maksadıyla örneklem sinema filmi sosyolojik araştırma yöntemiyle incelenmektedir. Çalışma neticesinde erken dönem kapitalizmin rekabete dayalı doğasını inşa eden aklileşme ile tasarrufçu çalışma etiğinin etkisini yitirdiği ve kriz zamanlarında irrasyonel şiddete dayalı rekabetçi atmosferin hâkim olduğu tespit edilmiştir.
Files
+32. Sadakoğlu, M. C. & Türkyılmaz, T..pdf
Additional details
References
- Berger, J. (2010). Görme Biçimleri, Çeviren: Y. Salman, İstanbul: Metis. Braudel, F. (2013). Kapitalizmin Kısa Tarihi, Çeviren: İ. Yerguz, İstanbul: Say. Cliff, B. (2018). Irish Crime Fiction. London: Palgrave Macmillan. Coulter, C. Coleman, S. (2003). Critical Reflections on the Celtic Tiger, Manchester: Manchester University Press. Deleuze, G. Guattari, F. (1987). Capitalism and Schizophrenia, Minneapolis: University of Minnesota Press. Esslın, M. (1996). Dram Sanatının Alanı, Çeviren: Ö. Nutku, İstanbul: YKY. Ferro, M. (1995). Sinema ve Tarih, Çeviren: T. Ilgaz, İstanbul: Ayrıntı. Flood, G. (2004). The Ascetic Self: Subjectivity, Memory and Tradition, New York: Cambridge University Press. Grisebach, M. (1995). Edebiyat Biliminin Yöntemleri, Çeviren: A. Ünal, Ankara: AKM. Hall, S. (2017). Temsil: Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları, Çeviren: İ. Dündar, İstanbul: Pinhan. Kaletsky, A. (2011). Capitalism 4.0: The Birth of a New Economy, London: Bloomsbury. Kalkan, F. (1988). Türk Sineması Toplumbilimi, İzmir: Ajans Tümer. Kirby, P. (2002). Reinventing Ireland, London: Pluto Press. Lefebvre, H. (1998). Modern Dünyada Gündelik Hayat, Çeviren: I. Gürbüz, İstanbul: Metis. Lenski, G. (1963). The Religious Factor, New York: Garden City. Mills, C. W. (2016). Sosyolojik Tahayyül, Çeviren: Ö. Küçük, İstanbul: Hil. Özden, Z. (2020). Film Eleştirisi, İstanbul: İmge. Wallerstein, I. (2012). Tarihsel Kapitalizm, Çeviren: Alpay, N. İstanbul: Metis. Weber, M. (2011). Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu, Çeviren: M. Köktürk, Ankara: Bilgesu. Wing, C. Goldt, J. (2007). Class and Status, American Sociological Review,72 (4), pp. 512-532