Jale Parla'nın "Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik" Kitabına Eleştirel Bir Bakış

Bu çalışmada Jale Parla’nın, yazımı Said’in Oryantalizm eseri ile hemen hemen aynı döneme denk gelen doktora tezinden uyarlanan Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik adlı kitabının değerlendirmesi yapılmaktadır. Çalışmanın en önemli hedefi, Parla’nın eserinin oryantalizm ve post-kolonyal çalışmalar literatürüne erken dönemde yapılmış oldukça önemli bir katkı olduğunu göstermektir. Bunun yanında, Parla’nın metninin temel meselesi olan “Oryantalist söylem Türklük üzerine ne çeşit bir söylem üretir ve üretilen bu söylem Osmanlı’nın yaşadığı politik kırılmalarla beraber ne şekilde dönüşür?” sorusuna verilen cevabın tutarlılıklarını, başarılı olduğu noktaları ve eksik kaldığı yanları ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bahsedilen bu amaç doğrultusunda gelişen değerlendirme sürecinde öncelikle eserin hangi başlıklar altında yapılandırıldığı ele alınacak ve metnin organizasyonunu iyileştirmeye yönelik öneriler sunulacaktır. Kitabın, farklı “Türklük” söylemlerinin ve tasvirlerinin, üretildikleri dönemin politik gelişmeleri ile olan paralelliğine dair çıkarımının ne kadar yerinde olduğu tartışılacaktır. Son olaraksa eserin gelişim sürecinde başlatılan ve metnin temel sorusunun dışında gelişen yan tartışmaların ne kadarının tutarlı bir şekilde tamamlanabildiği tartışılacak ve açık kalan tartışmalar kapatılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Oryantalizm, Türk, Türklük, söylem, güç.