Kahramanlık Türkülerinde Usûl Yapısının Tespiti Üzerine Bir Çalışma "Kozanoğlu Avdan Gelir Türküsü"
Authors/Creators
-
1.
Ankara Yıldırım Beyazıt University
Description
Kahramanlık türküleri, Türk kültüründe önemli bir yere sahiptir ve kahramanlık, fedakârlık, vatanseverlik gibi değerleri işler. Bu türküler, genellikle tarihi olaylar, savaşlar ve destanlardan esinlenerek ortaya çıkmış; insanların ortak değerleri ve mücadele ruhunu nesilden nesile aktarmayı amaçlamıştır. Kahramanlık türküleri, toplumun bir araya gelme ve dayanışma duygusunu güçlendirirken, aynı zamanda kültürel hafızanın canlı tutulmasına da katkı sağlar. Bu nedenle kahramanlık türkülerinin tarihi ve kültürel açıdan oldukça değerli bir yere sahip olduğu ifade edilebilir. Söz konusu türküler, sadece bir müzik formu olmanın ötesinde, toplumun sosyal yapısını, tarihi ve kültürel kimliğini koruma ve aktarma işlevi görür. Bu bağlamda, kahramanlık türküleri, hem müzikal açıdan hem de sosyokültürel anlamda önemli bir yer tutar.
Müzik açısından değerlendirildiğinde, kahramanlık türküleri genellikle enerjik melodilerle yorumlanır. Bu eserlerdeki enerjik yapı, büyük ölçüde Türk müziğinin ritmik özellikleri ve usûl anlayışından kaynaklanır. Türk müziğinde ritmik yapı ve usûl, eserin karakterini yansıtan temel yapılardır. Usûl, müzikte ritmik düzeni belirleyen bir sistemdir. Bu nedenle, kahramanlık türkülerinde usûlün nasıl bir rol oynadığı ve bu eserlerin ritmik açıdan nasıl şekillendiğini anlamak önemlidir.
Bu çalışmanın amacı, TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan kahramanlık türkülerinin ritmik yapılarını incelemek ve bu eserleri Türk müziği usûlleri açısından analiz etmektir. Araştırmada TRT külliyatında yer alan 3580 numaralı “Kozanoğlu Avdan Gelir” türküsü ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu süreçte, kaynak tarama yöntemi kullanılarak notalar ve icra kayıtları karşılaştırılmıştır. Birincil ve ikincil kaynaklardan elde edilen veriler ışığında, eserin darb ve vuruşları üzerinde durulmuş, türkü içinde Nim sofyan, Semaî, Sofyan, Türk aksağı, Sengin semaî, Devr-i hindî, Ağır düyek, Ağır aksak, Ağır aksak semaî, Tek vuruş, Frenkçin ve Bektaşî devr-i revanı usûllerinin kullanıldığı saptanmıştır. Ayrıca eserin 4/4'lük usûlle icra edildiği de görülmüştür. Çalışma sonucunda, kahramanlık türkülerinin geleneksel yapılarını muhafaza ederek, Türk müziği usûlleri doğrultusunda yeniden notaya alınması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kahramanlık Türküleri, Ritim, Usûl Analizi
Heroic folk songs have an important place in Turkish culture and deal with values such as heroism, sacrifice and patriotism. These folk songs are generally inspired by historical events, wars and epics, and aim to convey the common values and fighting spirit of people from generation to generation. While heroic folk songs strengthen the sense of unity and solidarity of the society, they also contribute to keeping cultural memory alive. For this reason, it can be stated that heroic folk songs have a very valuable place in terms of history and culture. These folk songs, beyond being just a musical form, function to protect and transmit the social structure, historical and cultural identity of the society. In this context, heroic folk songs have an important place both musically and socioculturally.
In terms of music, heroic folk songs are generally interpreted with energetic melodies. The energetic structure of these works is largely due to the rhythmic characteristics of Turkish music and the understanding of usûl. In Turkish music, rhythmic structure and usûl are the basic structures that reflect the character of the piece. Usûl is a system that determines the rhythmic order in music. Therefore, it is important to understand what role usûl plays in heroic folk songs and how these works are shaped rhythmically.
The aim of this study is to examine the rhythmic structures of heroic folk songs in the TRT Turkish folk music repertoire and to analyze these works in terms of Turkish music procedures. In the research, the folk song “Kozanoğlu comes from the hunt” numbered 3580 in the TRT corpus was analyzed in detail. In this process, notes and performance records were compared using the source scanning method. In the light of the data obtained from primary and secondary sources, the darb and beats of the work were emphasized, and it was determined that Nim sofyan, Semaî, Sofyan, Turkish accordion, Sengin semaî, Devr-i hindî, Ağır düyek, Ağır aksak, Ağır aksak semaî, Single beat, Frenkçin and Bektaşî devr-i revanı usuls were used in the folk song. It was also observed that the piece was performed in 4/4 time. As a result of the study, it is suggested that heroic folk songs should be notated again in line with Turkish music usuls, preserving their traditional structures.
Keywords: Heroic Folk Songs, Rhythm, Usûl Analysis
Files
2024 -DEKAK Tam Metin Kitabi (10).pdf
Files
(1.3 MB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:002d8956d072dfc800a0c061609558f1
|
1.3 MB | Preview Download |
Additional details
References
- Aybars, B. (2008). Türk Mûsikîsi Temel Bilgileri. https://www.nadirkitap.com/turk-musikisi-temel-bilgileri-imzali-bedri-aybars-kitap21297291.html Eren, E. K. (2019). EMILE JAQUES-DALCROZE ve RİTMİK YÖNTEMİ. Eurasian Journal of Music and Dance, 14, Article 14. https://doi.org/10.31722/ejmd.584371 Karadeniz, M. E. (2013). Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Kırpık, C. (2016). İskân, isyan ve değişim: XIX. yüzyılın ikinci yarısında Kadirli. OTAM(Ankara, 0(40), 407-439. https://doi.org/10.1501/OTAM_0000000714 Köse, M., Ziya. (2019). Kozanoğulları. TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/kozanogullari Özbek, M. (2014). Türk halk müziği el kitabı 1 terimler sözlüğü. Atatürk Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı. Öztuna, Y. (2000). Türk Musikisi Kavram ve Terimleri Ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. Sun, M. (2018). Solfej 1. https://dostkitabevi.com/solfej-1-3 Yaymak, U. (2022). TRT Repertuarında Yer Alan Kahramanlık Türkülerinin Müzikal Analizleri Üzerine İnceleme ( Kars Yöresi Örneği). Social Mentality And Researcher Thinkers Journal, 66(66), 2358-2370. https://doi.org/10.29228/smryj.66522 www.repertukul.com