Türk İşaret Dili Medya Çevirisi: Uzamsal Gönderimde Söylem Belirsizliği Görünümleri
Authors/Creators
Description
Padden’ın (1983, 1988, 1990) klasik eylem sınıflandırması, işaret dilleriyle ilgili alanyazında geniş kabul görmüş olmasına rağmen Makaroğlu (2018) bu sınıflandırmanın sorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Makaroğlu (2018), üç tür eylemi (basit, uzamsal ve uyum) ayırt eden dilbilgisel özelliklerin belirsiz olduğunu ve uzamsal eylemler ile uyum eylemleri arasında sık geçişler yaşandığını belirtmektedir. Bu çalışmada, Padden tarafından yapılan uyum eylemleri sınıflandırmasından yola çıkarak, Makaroğlu’nun (2018) belirttiği bu durumun Türk İşaret Dili (TİD) çeviri metinlerindeki yansımaları incelenmektedir. Bu bağlamda, Türkçeden TİD’e çevirisi yapılan, rastgele seçilmiş bir sohbet programı ve iki haber programının ilk 20’şer dakikasından elde edilen TİD çeviri metinlerinde, 3. kişi insan gönderimlerinde uyum eylemlerinin ve eylemcil uyum paradigmalarının kullanımında ortaya çıkan söylem belirsizlikleri incelenmektedir. İşaret dillerinde uyum eylemleri işaret alanı olarak adlandırılan ve işaretçiyi çevreleyen yakın alanın kullanımı ile ilişkilidir. İşaret alanı için göndergelerin uzamsal ilişkilerine karşılık gelen konumlaştırma, işaret dilleri söyleminde bağdaşıklığı sürdürür ve göndergeleri izlemek için bir araçtır. Bulgular, Türkçeden TİD’e yapılan medya çevirilerinde 3.kişi insan gönderimlerinin kodlanmasında kullanılan uyum eylemlerinin hedef metinde bağlaşıklık oluşturacak şekilde iletilmediğini göstermektedir. Çevirmenlerin geriye dönük uyum eylemlerinin kullanımında hata yapmaları ve Türkçe metinlerdeki edilgen yapıların ve dönüşlü adılların TİD’e doğru şekilde aktarılmaması gibi nedenlerin TİD çeviri metinlerinde 3.kişi insan gönderimleri açısından söylem belirsizliğine yol açtığı gözlemlenmiştir.
Files
6. Çelebioğlu, U & Çeltek, A..pdf
Files
(1.3 MB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:386ab91663a2377b6487000d9261c6f7
|
1.3 MB | Preview Download |
Additional details
References
- Barbera, A. G. (2012). The meaning of space in Catalan Sign Language (LSC). Reference, specificity and structure in signed discourse (Yayınlanmamış doktora tezi). Universitat Pompeu Fabra. Doğan, C. (2021). Televizyon Haber Bültenlerindeki İşaret Dili Çeviri Hizmetine Yönelik Sağır Topluluğun Tutum Ve Beklentileri. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, 2021(30), 18-60. Carr, S.E., Steyn, D., Dufour, A., ve Roberts, R.P. (1997). The critical link: Interpreters in the community. Amsterdam: John Benjamins Publishing. Chafe, W. (1994). Discourse, consciousness, and time. Chicago: Chicago University Press. Cormier, K. (2014). Pronouns, agreement and classifiers: What sign languages can tell us about linguistic diversity and linguistic universals. UCL Working Papers in Linguistics, 26, 1-12. Engberg-Pedersen, E. (1993). Space in Danish Sign Language: The semantics and morphosyntax of the use of space in a visual language. Hamburg, Germany: Signum Press. Frederiksen, A. T., & Mayberry, R. I. (2016). Who's on first? Investigating the referential hierarchy in simple native ASL narratives. Lingua, 180, 49-68. http://dx.doi.org/10.1016/j.lingua.2016.03.007 Givón, T. (1984). Universals of discourse structure and second language acquisition. In W. E. Rutherford (Ed.), Language universals and second language acquisition (pp. 109–136). Amsterdam: John Benjamins Publishing. Gullberg, M. (2006). Handling discourse: gestures, reference tracking, and communication strategies in early L2. Language Learning, 56(1), 155-196. http://dx.doi.org/10.1111/j.0023-8333.2006.00344.x İşsever, S., & Makaroğlu, B. (2017). TİD'de Göndergesel Nesneler ve Uyum. 31. Ulusal Dilbilim Kurultayı, Eskişehir, Turkey, 12 - 13 May 2017. Kurz, I., Mikulasek, B. (2004). Audivisual translation television as a source of information for the deaf and hearing impaired. Captions and Sign Language (Yayımlanmamış doktora tezi). Boston University. Liddell, S. (1990). Four functions of a locus: Reexamining the structure of space in ASL. In C. Lucas (Ed.), Sign Language Research: Theoretical Issues (pp. 176-198). Washington, D.C.: Gallaudet University Press. Lillo-Martin, D., & Klima, E. S. (1990). Pointing out differences: ASL pronouns in syntactic theory. In S. D. Fischer & P. Siple (Eds.), Theoretical issues in sign language research (pp. 191-210). Chicago: University of Chicago Press. Makaroğlu, B. (2018). Türk İşaret Dilinde uyum: Şablon biçimbilim açısından bir inceleme (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi. Makaroğlu, B., & İşsever, S. (2018). Agreement verbs in Turkish Sign Language (TİD) from the perspective of templatic morphology. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 29(1), 51-86. https://doi.org/10.18492/dad.374152 Mather, S., & Winston, E. A. (1998). Spatial mapping and involvement in ASL storytelling. In C. Lucas (Ed.), Pinky extension and eye gaze: Language use in deaf communities (pp. 183–210). Washington, DC: Gallaudet University Press. Nuhbalaoğlu, D. (2019). Comprehension and production of referential expressions in German Sign Language and Turkish Sign Language: An empirical approach (Yayınlanmamış doktora tezi). Göttingen University. Padden, C. A. (1983). Interaction of morphology and syntax in American Sign Language. New York: Garland Publishing. Padden, C. (1988). Interaction of morphology and syntax in American Sign Language: Outstanding dissertations in linguistics, Series IV. New York: Garland Press. Padden, C. (1990). The relation between space and grammar in ASL verb morphology. In C. Lucas (Ed.), Sign Language Research: Theoretical Issues (pp. 118-132). Washington, D.C.: Gallaudet University Press. Perniss, P., & Özyürek, A. (2015). Visible cohesion: A comparison of reference tracking in sign, speech, and co-speech gesture. Topics in Cognitive Science, 7(1), 36-60. Swabey, L. A. (2002). The cognitive status, form and distribution of referring expressions in ASL and English narratives. University of Minnesota. Tanyeri, O., & Kubus, O. (2024). İşaret Dili Tercümanlığının/Çevirmenliğinin Türkiye'deki Mesleki Gelişim Süreci. Dil Dergisi, 175(1), 22-49. Winston, E. (1991). Spatial referencing and cohesion in an American Sign Language text. Sign Language Studies, 73, 397–410. Winston, E. (1995). Spatial mapping in comparative discourse frames. In K. Emmorey & J. S. Reilly (Eds.), Language, gesture, and space (pp. 87–114). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum. Wittenburg, P., Brugman, H., Russel, A., Klassmann, A., & Sloetjes, H. (2006). ELAN: A professional framework for multimodality research. Proceedings of LREC 2006, Fifth International Conference on Language Resources and Evaluation, 1556-1559. http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2006/pdf/153_pdf.pdf