Published October 31, 2024
| Version v1
Report
Open
Wat is de WE in empoWErment
Authors/Creators
- 1. Karel de Grote University of Applied Sciences and Arts
Description
In het actieplan ‘Inclusieve economie 2020-2024’ verwoordde de Provincie Antwerpen het streven naar het voorkomen dat doelgroepmedewerkers na een doorstroom een terugval kennen. Het sterk versnipperde zorglandschap heeft daarop echter geen pasklaar antwoord. Hoe dit doorbreken?Vanuit de provincie wil men “ondersteuningsnetwerken creëren die doelgroepmedewerkers en bedrijven ondersteunen en omkaderen zodat zij empowered worden” (Provincie Antwerpen, 2020, p. 5). Met het vaste voornemen dat vorm te geven lanceerde het provinciale team inclusieve economie (dienst Werk) een provinciale subsidieoproep onder de titel ‘Bouwen van ondersteuningsnetwerken voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt’ (Provincie Antwerpen, 2021). De subsidieoproep betreft het uitbouwen van ondersteuningsnetwerken voor personen die tewerkgesteld zijn in de AMA en in de sociale economie (collectief maatwerk of LDE) om hen te versterken in hun maatschappelijke positie (randvoorwaarden en levensdomeinen) met finale doelstelling de arbeidsmarktpositie te versterken: retentie binnen huidige tewerkstelling en vermijden van terugval na doorstroom (Provincie Antwerpen, 2021).
Het provinciale team inclusieve economie (dienst Werk) koppelde aan deze subsidieoproep een wetenschappelijke begeleiding en impactanalyse. Zij schakelden daartoe het Onderzoekscentrum Sociale Inclusie van de Karel de Grote Hogeschool in. Dit rapport brengt verslag uit van de wetenschappelijke ondersteuning en het onderzoek naar de impact van het project ondersteuningsnetwerken. In de periode tussen januari 2022 en oktober 2024 werden vier organisaties opgevolgd die in het kader van het project extra financiële steun ontvingen Stroom Maatwerk, KRAS, IGEMO en VINAC+. In het onderzoek bestudeerden we het opzetten van ondersteuningsnetwerken binnen het kader van AMA, de sociale economie en maatwerk en de beoogde impact daarvan. Welke verschillende methoden hanteren organisaties voor het uitbouwen van ondersteuningsnetwerken? Wat zijn mogelijke kosten en baten van elk van deze insteken? Op welke manier werkt zo’n ondersteuningsnetwerk empowerend?
De titel van dit rapport verwijst naar de voornaamste conclusie uit dit onderzoek: als organisaties beoogde impact willen realiseren moeten ze inzetten op een combinatie van drie werkzame elementen: een arbeidsmatige focus, een integrale kijk en opzetten van formele ondersteuningsnetwerken. Op die manier slagen ze erin om empowerment van doelgroepmedewerkers te verhogen. Die ‘Werkzame Elementen’ vormen de ‘WE’ in EmpoWErment. We vatten ze samen in wat we in ons besluit het AIO-model noemen.
Files
2024 10 25 Wat is de WE in empoWErment.pdf
Files
(1.4 MB)
| Name | Size | Download all |
|---|---|---|
|
md5:6eeb32b4e5dccee959868148384896fd
|
1.4 MB | Preview Download |
Additional details
References
- ArmenTeKort. (sd). ArmenTeKort. Retrieved 30/08/2018 from http://www.armentekort.be/ Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216-224. Blom, B. (2004). Specialization in Social Work Practice: Effects on Interventions in the Personal Social Services. Journal of Social Work, 4(1), 25-46. https://doi.org/10.1177/1468017304042419 Blom, B. (2016). Specialization in Social Work Practice. Journal of Social Work, 4(1), 25-46. https://doi.org/10.1177/1468017304042419 Boxstaens, J., Reynders, B., Anthonis, C., Vermeeren, J., Bogaerts, J., Garmyn, N., Hansen, B., Plovie, G., & Nuytiens, A. (2024). Hoezo, zorg? Kwaliteit in denken en doen. Emmaüs. Bryman, A. (2004). Social Research Methods (second ed.). Oxford University Press. Busch, C. (2023). Van 'wicked problems' naar collectieve impact. Hannah Arendt Instituut. https://assets.vlaanderen.be/image/upload/v1701695646/231113_presentatie_collectieveimpact_busch_xq4in1.pdf Cools, P., & Raeymaeckers, P. (2020). Sociale interventies evalueren: moeilijk gaat ook. https://sociaal.net/achtergrond/sociale-interventies-impact-evalueren/ Cross, R., Woodall, J., & Warwick-Booth, L. (2017). Empowerment: challenges in measurement. Glob Health Promot, 1757975917703304. https://doi.org/10.1177/1757975917703304 de Boer, F. (2006). Mixed Methods : een nieuwe methodologische benadering? KWALON 32, 11. De Maeyer, S., & Kavadias, D. (2007). Openleerpakket beschrijvende statistiek. Principes en toepassingen met SPSS en rekenbladen. Academia Press. De Silva, M. J., Breuer, E., Lee, L., Asher, L., Chowdhary, N., Lund, C., & Patel, V. (2014). Theory of Change: a theory-driven approach to enhance the Medical Research Council's framework for complex interventions. Trials, 15(1), 267. https://doi.org/10.1186/1745-6215-15-267 De Silva, M. J., & Lee, L. (2014). Using Theory of Change in the development, implementation and evaluation of complex health interventions. The Centre for Global Mental Health at the London School of Hygiene & Tropical Medicine and The Mental Health Innovation Network. De Waele, E., Depauw, J., Raeymaeckers, P., Hermans, K., Driessens, K., & Steel, R. (2022). Impactevaluatie in het Sociaal Werk: van theorie naar praktijk. 9. Retrieved 5 mei 2022, from https://departementwvg.be/sites/default/files/media/SWC22_Visienota.pdf De Waele, E., Depauw, J., Raeymaeckers, P., Hermans, K., Driessens, K., & Steel, R. (2023). Impactevaluatie in het Sociaal Werk. Een praktijkvoorbeeld uit het onderwijsopbouwwerk. Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. De Waele, E., Mathys, E., Depauw, J., Raeymaeckers, P., Hermans, K., Driessens, K., & Steel, R. (2023). Impactevaluatie in het Sociaal Werk. Een praktijkvoorbeeld uit het Algemeen Welzijnswerk. Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Departement Zorg. (2023). Kwaliteitsdecreet. Vlaamse Overheid. Departement Zorg. Retrieved 25 september 2024 from https://www.departementwvg.be/kwaliteitsdecreet Departement Zorg. (2024). Arbeidsmatige activiteiten. Departement Zorg. Retrieved 20 september 2024 from https://departementwvg.be/arbeidsmatige-activiteiten Depauw, J., & De Vroey, M. (in preparation). Impact van duo-werkingen gecapteerd en verklaard. Eindrapport. Karel de Grote Hogeschool. Depauw, J., De Waele, E., Raeymaeckers, P., Hermans, K., & Driessens, K. (2023). Impactevaluatie in het Sociaal Werk. Inzichten uit het lerend netwerk en literatuurstudie. Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Depauw, J., De Waele, E., Raeymaeckers, P., Hermans, K., & Driessens, K. (2024). Impactevaluatie als participatieve praktijk van kennisdeling en -productie. In P. Delheye, S. Sabbe, & H. Reynaert (Eds.), Praktijkgids sociaal-sportief werk #2: visies, oriëntaties en reflecties met betrekking tot impactevaluatie (pp. 511-529). Universiteit Gent. Depauw, J., De Waele, E., Raeymaeckers, P., Hermans, K., Driessens, K., & Steel, R. (2022). Impactevaluatie in het sociaal werk. Van Praktijk naar theorie via impactgedreven handelen. VIEWZ, 2022(1), 16-19. Depauw, J., & Driessens, K. (2013). Try out meetschaal psychologisch empowerment. (Vol. VLAS-studies 12). Vlaams Armoedesteunpunt. Depauw, J., & Driessens, K. (2016a). Empowermentmeter. Een handleiding. Vlaams Armoedesteunpunt. Depauw, J., & Driessens, K. (2016b). Taking the measure: a participatory approach to measuring and monitoring psychological empowerment in social work practices. European Journal of Social Work, 20(4), 522-535. https://doi.org/10.1080/13691457.2016.1255878 Depauw, J., Sebrechts, L., & Driessens, K. (te verschijnen). Sociaal Werk Onderzoek. Depauw, J., & van Dop, N. (2015). De 'maat' van sociaal werk. In K. Driessens, P. Raeymaeckers, L. Sebrechts, M. Thirion, & E. Wouters (Eds.), Een caleidoscoop van sociaal werk onderzoek. Acco. Depauw, J., & Wuyts, E. (2018). Buddy-empowerment gemeten. Constructie en validering van een meetschaal voor buddy-empowerment (MBE) ontwikkeld in opdracht van VZW ArmenTeKort. Karel de Grote Hogeschool - Expertisecentrum Krachtgericht Sociaal Werk. Dingenen, D., Raeymaeckers, P., & Van Cauwenbergh, L. (2017). Generalistisch Werkt. Verkennende literatuurstudie. ESF 2014-2020 Oproep Innovatie. Driessens, K., Lyssens-Danneboom, V., & Depauw, J. (2019). Gebruikersperspectief. In M. Tirions, P. Raeymaeckers, A. Cornille, S. Gibens, J. Boxstaens, & Y. Postma (Eds.), #Sociaal Werk (pp. 477-497). Acco. Ebrahim, A. (2019). Measuring social change: Performance and accountability in a complex world. Stanford University Press. Froehlich, D. E., Van Waes, S., & Schäfer, H. (2020). Linking Quantitative and Qualitative Network Approaches: A Review of Mixed Methods Social Network Analysis in Education Research. Review of Research in Education, 44(1), 244-268. https://doi.org/10.3102/0091732x20903311 Funnel, S. C., & Rogers, P. J. (2011). Purposeful Program Theory. Effective use of theories of change and logic models. Joseey-Bass. Hermans, K. (2008). Evidence-based practice: opportuniteit voor sociaal werk [Evidence-based practice: opportunity for social work]. Alert, 34(2), 13-23. IASSW. (2014). Global Definition of Social Work. Retrieved 17 september 2024 from https://www.iassw-aiets.org/global-definition-of-social-work-review-of-the-global-definition/ Ibrahim, S., & Alkire, S. (2007). Agency & empowerment. A proposal for internationally comparable indicators. Oxford Poverty & Human Development Initiative. IFSW. (2006). Definition of Social Work. Retrieved 20 oktober 2008 from https://www.ifsw.org/what-is-social-work/global-definition-of-social-work/ IGEMO. Werken en Leren. IGEMO. Retrieved 26 september 2024 from https://igemo.be/werken-en-leren/ IGEMO. (2022). GROW. IGEMO. Retrieved 26 september 2024 from https://igemo.be/werken-en-leren/grow/ Jans, M. (2018). Impactgedreven sociaal-cultureel werk. Socius. Kania, J., & Kramer, M. (2011). Collective Impact. Stanford Social Innovation Review, 9(1), 36-41. https://doi.org/10.48558/5900-KN19 Koepel Lokale Diensteneconomie. Wat is Lokale Diensteneconomie? Koepel Lokale Diensteneconomie. Retrieved 26 september 2024 from https://www.lokalediensteneconomie.be/nl/lokale-diensteneconomie/wat-is-lokale-diensteneconomie Kras Jeugdwerk. (2024). Kras in 't kort. Kras Jeugdwerk,. Retrieved 26 september 2024 from https://www.krasjeugdwerk.be/over-ons/kras-t-kort#:~:text=Kras%20is%20een%20Antwerpse%20jeugdwerkorganisatie,weg%20vinden%20naar%20andere%20initiatieven. Lishman, J. (2005). Introduction. In I. Shaw & J. Lishman (Eds.), Evaluation and Social Work Practice (pp. 1-13). Sage. Mathys, E. (2023). Verantwoording en leren op gespannen voet. De rol van evaluatieonderzoek in de verantwoordingsrelaties van sociaalwerkorganisaties. Universiteit Antwerpen]. Antwerpen. Mathys, E., Raeymaeckers, P., Suykens, B., & Van Steenlandt, A. (2024). Standardization or Discretionary Space? A Mixed-Method Study on Government-Imposed Performance Measurement Instruments in Social Services. Social Service Review, 0(0), 000-000. https://doi.org/10.1086/727886 McBeath, B., Mosley, J., Hopkins, K., Guerrero, E., Austin, M., & Tropman, J. (2019). Building Knowledge to Support Human Service Organizational and Management Practice: An Agenda to Address the Research-to-Practice Gap. Social Work Research, 43(2), 115-128. https://doi.org/10.1093/swr/svz003 Melis, B., & Driessens, K. (2012). Nu kan ik positiever denken. Een onderzoek naar de effectiviteit en de tevredenheid van La Strada, een time-out project voor jongeren. Karel de Grote Hogeschool. expertisecentrum Krachtgericht Sociaal Werk. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis. Sage. Mokkink, L. B., Terwee, C. B., Patrick, D. L., Alonso, J., Stratford, P. W., Knol, D. L., Bouter, L. M., & de Vet, H. C. (2010). The COSMIN checklist for assessing the methodological quality of studies on measurement properties of health status measurement instruments: an international Delphi study. Quality of Life Research, 19(4), 539-549. https://doi.org/10.1007/s11136-010-9606-8 Mortelmans, D. (2020). Handboek Kwalitatieve Onderzoeksmethoden. Acco. Neckerbroeck, C., Vanderstraeten, I., & Verhaeghe, M. (2015). Onderzoeksvaardigheden. Voor onderwijs, zorg en welzijn. De Boeck. Noordink, T., Verharen, L., Schalk, R., & Van Regenmortel, T. (2023). The complexity of constructing empowerment measuring instruments: a delphi study*. European Journal of Social Work, 26(6), 1123-1136. https://doi.org/10.1080/13691457.2023.2168627 Olsen, S., & Galimidi, B. (2008). Catalog of approaches to impact measurement. Assessing social impact in private ventures. A Catalog of Methods for Entrepreneurs and Investors to Define, Measure and Communicate Social Impact and Return in Privately-Held Companies. Social Venture Technology Group with the support of The Rockefeller Foundation. Olsson, T. M., Kapetanovic, S., Hollertz, K., Starke, M., & Skoog, T. (2023). Advancing Social Intervention Research Through Program Theory Reconstruction. Research on Social Work Practice, 33(6), 642-655. https://doi.org/10.1177/10497315221149976 Organisation for Economic Cooperation and Development/The Development Assistance Committee [OECD/DAC]. (2000). Results based management in the development co-operation agencies: A review of experience. http://www.oecd.org/dac/evaluation/dcdndep/31950681.pdf. Pawson, R. (2013). The Science of Evaluation: A Realist Manifesto. Sage. https://doi.org/10.4135/9781473913820 Perlinski, M., Blom, B., Morén, S., & Lundgren, M. (2011). The Dialectics Between Specialization and Integration: Politicians' and Managers' Views on Forms of Organization in the Swedish Social Services. Administration in Social Work, 35(1), 60-87. https://doi.org/10.1080/03643107.2011.533624 Prinsen, C. A. C., Vohra, S., Rose, M. R., Boers, M., Tugwell, P., Clarke, M., Williamson, P. R., & Terwee, C. B. (2016). How to select outcome measurement instruments for outcomes included in a "Core Outcome Set" – a practical guideline. Trials, 17(1), 449. https://doi.org/10.1186/s13063-016-1555-2 Provincie Antwerpen. (2020). Inclusieve Economie. Actieplan 2020-2024. Antwerpen: Provincie Antwerpen Retrieved from https://www.provincieantwerpen.be/content/dam/provant/dese/economie/sociale-economie/Actieplan%20Inclusieve%20economie_2020-2024.pdf Provincie Antwerpen. (2021). Bouwen van ondersteuningsnetwerken voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Antwerpen: Provincie Antwerpen Retrieved from https://www.provincieantwerpen.be/content/dam/provant/dese/economie/economie/PPT%20Webinar%20Bouwen%20van%20ondersteuningsnetwerken%20voor%20personen%20met%20een%20afstand%20tot%20de%20arbeidsmarkt.pdf Raeymaeckers, P. (2014). Tussen centrum en periferie. Over de integratie van netwerken tussen hulpverleningsorganisaties. Acco. Raeymaeckers, P. (2016). A specialist's perspective on the value of generalist practice: A qualitative network analysis. Journal of Social Work, 16(5), 610-626. https://doi.org/10.1177/1468017316644693 Ritchie, J., & Spencer, L. (1994). Qualitative data analysis for applied policy research. In A. Bryman & R. G. Burgess (Eds.), Analyzing Qualitative Data. Routledge. Rogers, P. J. (2008). Using Programme Theory to Evaluate Complicated and Complex Aspects of Interventions. Evaluation, 14(1), 29-48. https://doi.org/10.1177/1356389007084674 Ronde Tafel Arbeidszorg. (2024). Wat is arbeidszorg? https://www.arbeidszorg.com/ Schalembier, B. (2023). Impactevaluatie ESF-oproep Outreach & Activering. Resultaten Empowermentmeting. Shaw, I. (2012). The Positive contributions of quantitative methodology to social work research: a view from the sidelines. Research on Social Work Practice, 22(2), 129-134. Shumate, M., & Cooper, K. R. (2022). How to Build More Resilient Networks. Stanford Social Innovation Review, 20(4), 38-45. Shumate, M., Dougherty, S. M., Miles, J.-P., Boyer, A.-M., Wang, R., Gibson, Z. M., & Cooper, K. R. (2023). Network Effectiveness in Context. Journal of Public Administration Research and Theory. https://doi.org/10.1093/jopart/muad003 Shumate, M., Fu, J. S., & Cooper, K. R. (2018). Does Cross-Sector Collaboration Lead to Higher Nonprofit Capacity? In Journal of Business Ethics (Vol. 150, pp. 385-399). Sprangers, A. (2004). Maatschappelijk werk. In V. v. V. S. Hogescholen (Ed.), Leren en werken als maatschappelijk assistent (pp. 53-73). Garant. Stadsregio Turnhout. VINAC+ in de kijker. Stadsregio Turnhout. Retrieved 26 september 2024 from https://www.stadsregioturnhout.be/post/vinac-in-de-kijker Steenssens, K., Sannen, L., Ory, G., & Nicaise, I. (2008). W²: Werk-en welzijnstrajecten op maat. Een totaalconcept. HIVA; Leuven. Steenssens, K., & Van Regenmortel, T. (2007). Empowerment Barometer. Procesevaluatie van empowerment in buurtgebonden activeringsprojecten [Empowerment Barometer. Process Evaluation of Empowerment in Local Activation Projects]. Katholieke Universiteit Leuven. Hoger Instituut voor de arbeid. Steenssens, K., & Van Regenmortel, T. (2013). Grondslagen en uitdagingen voor het meten van empowerment (Vol. VLAS-Studies 6) [VLAS-Studies 6]. Vlaams Armoede Steunpunt. Steenssens, K., & Van Regenmortel, T. (2014). Empowerment-meetinstrumenten. Kritische reflectie op basis van theoretische grondslagen (Vol. VLAS-Studies 17). Vlaams Armoedesteunpunt. Stroom Maatwerk. Stroom Maatwerk. Klaar voor een boost? Stroom Maatwerk,. Retrieved 26 september 2024 from https://www.stroommaatwerk.be/ Suykens, B. (2024). Verantwoorden, leren of promoten? Een blik op de redenen voor en de effecten van sociale impactmetingen. In P. Delheye (Ed.), Praktijkgids sociaal-sportief werk #2: visies, oriëntaties en reflecties met betrekking tot impactevaluatie (pp. 61-68). Universiteit Gent. Taplin, D., & Rasic, M. (2010). Facilitator's source book. Source book for facilitators leading theory of change development sessions. ActKnowledge. https://www.theoryofchange.org/wp-content/uploads/toco_library/pdf/ToCFacilitatorSourcebook.pdf Tengland, P. A. (2008). Empowerment: a conceptual discussion. Health Care Analysis, 16(2), 77-96. https://doi.org/10.1007/s10728-007-0067-3 Terwee, C. B., Bot, S. D. M., de Boer, M. R., van der Windt, D. A. W. M., Knol, D. L., Dekker, J., Bouter, L. A., & de Vet, H. C. W. (2007). Quality criteria were proposed for measurement properties of health status questionnaires. Journal of Clinical Epidemiology, 60(1), 34-42. https://doi.org/DOI 10.1016/j.jclinepi.2006.03.012 van Dop, N., Depauw, J., & Driessens, K. (2016). Measuring Empowerment: Development and Validation of the Service User Psychological Empowerment Scale. Journal of Social Service Research, 42(5), 651-664. https://doi.org/10.1080/01488376.2016.1216915 Van Dorsselaer, I., Poppe, A., Haudenhuyse, R., & Vandensande, T. (2018). Impactgericht denken en handelen. Wat werkt voor jouw initiatief? Koning Boudewijnstichting. van Gent, M. J., van Horssen, C., Mallee, I., & Slotnoom, S. (2008). De participatieladder. Meetlat voor het participatiebudget. Eindavies. Regioplan Beleidsonderzoek. https://www.regioplan.nl/wp-content/uploads/data/file/rapporten-1700-1799/1776-Ontwikkeling-participatieladder.pdf Van Regenmortel, T. (2002). Empowerment en maatzorg: een krachtgerichte psychologische kijk op armoede. In J. Vranken, K. De Boyser, D. Geldof, & G. Van Menxel (Eds.), Armoede en Sociale Uitsluiting. Jaarboek 2002 (pp. 71-84). Acco. Van Regenmortel, T., Steenssens, K., Driessens, K., & Depauw, J. (2016). Beleids-en onderzoeksaanbevelingen Empowerment en Participatie. Vlaams Armoedesteunpunt. Van Robaeys, B., & Lyssens-Danneboom, V. (2018). Kwetsbaar verbonden. De duo-methodiek in Vlaanderen. Lannoo Campus. Vandromme, L., Schryvers, K., Vanryckeghem, K., Bothuyne, R., Van Rompuy, P., & Jans, V. (2023). Conceptnota voor nieuwe regelgeving over arbeidsmatige activiteiten (AMA). (1840 (2023-2024) - Nr. 1). Brussel: Vlaams Parlement Vlaamse Overheid - Departement Werk en Sociale Economie. (2021). Sociale Economie. Retrieved 2/6/2021 from https://www.socialeeconomie.be/arbeidsmatige-activiteiten-de-sociale-economie-ama-wse Vlaamse Overheid. (2024). Arbeidsmatige activiteiten in de sociale economie. Afdeling Sociale Economie en Werkbaar Werk,. Retrieved 20 september 2024 from https://www.vlaanderen.be/sociale-economie/arbeidsmatige-activiteiten-in-de-sociale-economie Vlaamse Raad voor Welzijn Volksgezondheid en Gezin. (2022). Advies over het voorontwerp van decreet over de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin [Advies]. Vlaamse Raad voor Welzijn Volksgezondheid en Gezin,. Vlaamse Regering, & de Vlaamse Minister van Welzijn Volksgezondheid en Gezin. (2022a). Memorie van toelichting op het Voorontwerp van decreet voor de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. (VR 2022 1612 DOC.1461/3BIS). Brussel Vlaamse Regering, & de Vlaamse Minister van Welzijn Volksgezondheid en Gezin. (2022b). Nota aan de Vlaamse Regering. Betreft: Voorontwerp van decreet over de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, volksgezondheid en Gezin. Tweede principiële goedkeuring. (VR 2022 1612 DOC.1461/1BIS). Brussel: Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Wuyts, E., & De Maeyer, S. (2020). Finaal verslag validatie oefening. https://www.armentekort.be/blog/empowerment-meetbaar-gemaakt/ Zimmerman, M. A. (1995). Psychological empowerment: issues and illustrations [Review]. American Journal of Community Psychology, 23(5), 581-599. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8851341