There is a newer version of the record available.

Published October 23, 2024 | Version v1

Semantik Olarak Kur'an'da Kıtlık ve Tövbe-İstiğfar İlişkisi

Description

Bu makalede Kur’an’da kıtlık, istiğfar ve tövbe arasındaki ilişki incelenmeye çalışılacaktır. İnsanlar, zaman zaman kıtlık ve benzeri zor durumlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Şahısların işlemiş oldukları fiillerin yaşanan bu olumsuzluklarla olan ilgisi ile tövbe ve istiğfarlarının sonuca nasıl etki ettiği Kur’an perspektifinden ele alınmaya, bu konudaki ayetler bir bütünlük içinde analiz edilmeye gayret edilecektir. Araştırmada kıtlık konusunu sosyal ve beşerî bir olgu olarak ele alan kaynaklarla birlikte konunun tarif ve tanımı için sözlüklere, klasik ve çağdaş tefsir kitaplarına müracaat edildi. Birçok ayette bolluk ve bereketin tövbe/istiğfarla alakalı olduğu ortaya konmuş olmakla birlikte kıtlığın tek sebebe bağlanamayacağı, rızkın genişliğinin insanın çalışması ve gayretiyle de ilintili olduğu tespit edilmiştir. Kıtlık, iktisat ve ekonominin konusu olarak ele alınmakta, bazı çalışmalarda da rızıkla alakalı olarak işlenmektedir. Ancak bu çalışmada konu daha spesifik olarak ele alınmakta, özellikle de tövbe ve istiğfarla ilişkilendirilmektedir. Tarihte Allah Teâlâ, her bir topluluğa vahyini tebliğ için peygamberler göndermiştir. Bu peygamberler çoğunlukla yalanlanmışlardır. Bu sebepten de yalanlayanlar helak edilmişlerdir. Bu halklar, peygamberlerin çağrılarına kulak verdikleri takdirde, Allah Teâlâ onlara, göğün ve yerin bereket kapılarını açacağını ve onlara her yönden hayırlar vereceğini haber vermektedir. Birçok ayette istiğfar ve tövbe vurgusu yapılmakta, gereğini yapanlara bol nimetler verileceğinden bahsedilmekte, istiğfara devam eden kimseleri, Allah Teâlâ’nın, darlık ve üzüntülerden kurtaracağını, onları ummadıkları yerden rızıklandıracağını bildirmektedir. Netice itibarıyla, insanlar, kıtlıkla denenmenin bir imtihan şekli olduğunun farkına varabilmeli, böylesi zor zamanlarda hem infak ederek fakir fukarayı gözetmeli hem de bol bol tövbe ve istiğfar ederek Allah’ın hoşnutluğunu kazanmanın yollarını aramalıdır.

Files

38. Güneş, C..pdf

Files (423.8 kB)

Name Size Download all
md5:7cbcff4cd702a4dd7c6eea7097ecc619
423.8 kB Preview Download

Additional details

References

  • Akalın, Ş. H., & vd. (2019). Türkçe Sözlük (B. Tezcan Aksu, Ed.; 11. bs). Türk Dil Kurumu. Âlûsî, Ş. M. b. A. (1415). Rûḥu'l-meânî (1. bs, C. 16). Dâru'l-Kütübi'l-'İlmiyye. Armağan vd., M. (1990). Sosyal Bilimler Ansiklopedisi (1-4). Risale Yayınları. Arslan, A. (1995). Büyük Kur'ân Tefsiri (1-16). Arslan Yayınları. Bahadır, M., & Eroğlu, İ. (2017). İslami Çerçevede Kıtlık Algısı. İslami Perspektifte İktisadi Yaklaşımlar, 23-38. Bebek, A. (2003). Mağfiret. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. 27, ss. 313-314). TDV Yayınları. Beyzâvî, A. b. Ö. (1418). Envârü't-tenzîl ve esrârü't-teʾvîl (1-5). Dâru İhyâi't-Turâsi'l-Arabî. Bilmen, Ö. N. (1985). Kur'ân-ı Kerîm'in Türkçe Meâli Âlisi ve Tefsiri (1-8). Bilmen Yayınevi. Buladı, K. (2011). Kur'an Çerçevesinde Hayat ve İmtihan. Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 21, Article 21. Bursevî, İ. H. (2012). Rûhu'l-Beyân Tefsiri (Abdullah Öz vd., Çev.; 8. bs, 1-10). Damla Yayınları. Derveze, M. İ. (1998). Et-Tefsîru'l-hadîs (Muharrem Önder, Çev.; C. 7). Ekin Yayınları. Durmuş, Z. (2003). Kur'an Bağlamında İmân-Rızık İlişkisi. İslami Araştırmlar Dergisi, 16(4), 582-595. Ebû Dâvûd, S. b. el-Eş'as es-Sicistânî. (1992). Sünenu Ebî Dâvûd (1-4). el-Mektebetu'l-Asriyye. Ebû Hayyân, M. b. Y. b. H. el-Endelüsî. (1420). El-Baḥrü'l-muḥît (1-10). Dâru'l-Fikr. Ebu's-Suûd, M. b. Y. (ts.). İrşâdü'l-ʿaḳli's-selîm ilâ mezâya'l-Kitâbi'l-Kerîm (1-9). Dâru İhyâi't-Turâsi'l-Arabî. Esed, M. (1999). Kur'ân Mesajı, Meâl-Tefsîr (Cahit Koytak - Ahmet Ertürk, Çev.; 1-3). İşaret Yayınları. Ferrâ, Y. b. Z. (t.y.). Meâni'l-Ḳurʾân. Dâru'l-Mısrıyye. Gökhan, İ. (1998). 13-16. Yüzyıllarda Mısır ve Suriye'de Krizler, Kıtlıklar ve Vebalar [Doktora Tezi]. Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Güneş, C. (2019). Dünya ve Âhiret Boyutlarıyla Kur'ân'da Ticaret. Arı Sanat Yayınları. Hicâzî, M. M. (1413). Et-Tefsîru'l-vâżıḥ (10. bs). Dâru'l-Celîli'l-Cedîd. http://ktp.isam.org.tr/detayilhmklzt.php?navdil=tr&midno=53424375&MakaleAdi2=+imtihan http://ktp.isam.org.tr/detayilhmklzt.php?navdil=tr&midno=117755625&MakaleAdi2=k%C4%B1tl%C4%B1k İbn Kesîr, E.-F. İ. b. Ö. (1999). Tefsîrü'l-Ḳurʾâni'l-ʿAzîm (C. 8). Dâru't-Taybe. İbn Kuteybe, E. M. A. b. M. ed-Dîneverî. (1973). Ġarîbü'l-Ḳurʾân. y.y. İbn Mâce, E. A. M. (t.y.). Sünen (1-2). Daru İhyai Kütübi'l-Arabiyye. İbn Manzûr, M. b. M. (1414). Lisânü'l-ʿArab (1-15). Dâru Sâdır. İbnü'l-Cevzî, E.-F. A. b. A. (1422). Zâdü'l-mesîr fî ʿilmi't-tefsîr (1-4). Dâru'l-Kütübi'l-'Arabî. İsfahânî, R. (1424). Müfredâtü elfâẓi'l-Ḳurʾân (1-4). Dârü'l-Vatan. Kaçalin, M. S. (2019). Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler (6. bs). Türk Dil Kurumu. Karademir, Z. (2013). Osmanlı İmparatorluğu'nda Darlık Ekonomisi ve Kıtlıklar (1560- 1660) [Doktora Tezi]. Cumhuriyet Üniversitesi,. Karaman vd., H. (2007a). Kur'ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir (1-5). Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Karaman vd., H. (2007b). Kur'ân-ı Kerim ve Açıklamalı Meâli. Yeni Şafak Yayınları. Karaosman, M. (2020). Kur'ân'dan Hareketle Doğal Âfetlerin ve Salgın Hastalıkların İlâhî Bir Ceza Olarak Nitelendirilmesi Sorunu. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 4(3), 98-120. Kurtubî, E. A. M. b. A. (1964). El-Câmiʿ li-aḥkâmi'l-Ḳurʾân (1-20). Dâru'l-Kütübi'l-Mısriyye. Küçük, A. (2007). Kur'an'da Toplumsal Sınanma. Beyan Yayınları. Mâtürîdî, E. M. M. (2005). Teʾvîlâtü'l-Ḳurʾân (1-10). Dâru'l-Kütübi'l-'İlmiyye. Mücâhid, E.-H. M. b. C. el-Mekkî el-Mahzûmî. (1989). Tefsîru Mücâhid. Dâru'l-Fikr. Özer, S. (2008). Günahların Affında ve Cezaların Düşmesinde Tövbenin Etkisi. Bilimname : Düşünce Platformu, 6(14), 79-107. Râzî, F. M. b. Ö. (1420). Mefâtîḥu'l-ġayb (3. bs, 1-32). Dâru İhyâi't-Turâsi'l-Arabî. Sami, Ş. (2019). Kamus-ı Türkî (3. bs). Türk Dil Kurumu. Şimşek, M. S. (2012). Hayat Kaynağı Kur'an Tefsiri (1-5). Beyan Yayınları. Taberî, E. C. M. b. C. (2000). Câmiʿu'l-beyân ʿan teʾvîli âyi'l-Ḳurʾân. Müessesetü'r-isâle. Tirmizî, E. İ. (ö. h. 279). (1395). Sünenu't-Tirmizî (2. bs, C. 4). Şirketu Mektebeti ve Matbaati Mustafa el-Bali. Yazır, Muhammed, H. (1979). Hak Dini Kur'an Dili (1-10). Eser Neşriyat. Yıldız, M. (2009). Kur'ân-ı Kerîm'de Yağmur [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Zeccâc, E. İ. İ. b. es-Serî. (1988). Meâni'l-Ḳurʾân ve i'râbuhu (C. 5). Âlemu'l-Kütüb. Zemahşerî, E.-K. M. (t.y.). El-Keşşâf ʿan ḥaḳāʾiḳı ġavâmiżi't-tenzîl ve ʿuyûni'l-eḳāvîl fî vücûhi't-teʾvîl (3. bs, 1-4). Daru'l-Kitabi'l-Arabi. Zuhaylî, V. İ. M. (1418). Et-Tefsîru'l-münîr (1-30). Dâru'l-Fikri'l-Muâsır.