Published August 30, 2024 | Version v13
Journal article Open

॥ पर्यावरण की भारतीय अवधारणा ॥

  • 1. Vai. Dhunda Maharaj Degloorkar College, Degloor

Contributors

Description

       

" छायामन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयमातपे ।

फलान्यपि परार्थाय वृक्षा : सत्पुरूषा इव ॥ ()"

पर्यावरण का अर्थ सररूसे बताने जाये तो प्रकृती का आवरण स्वरूप हना होगा ।

' परित: आवरणं पर्यावरणम् ।'

अर्थात प्राणी जगत को चारो और से ढकने वाला प्रकृती तत्त्व जिनका हम प्रत्यक्षतः एवं अप्रत्यक्षत : , जाने या अंजाने रूप मे उपभोग करते है । पर्यावरण मुख्य रूप से भौतिक , जैविक एवं सांस्कृतिक कहा गया है क्षिती , जल , पावक , गगन और समीर ये पंचमहाभूत भौतिक एवजैविक पर्यावरण की निर्मिती कराते है तथा मानवकृत संस्कृती का निर्माण मानव मन , बुद्धी एवं अहं से होता है इसलिये गीता मे भगवान श्रीकृष्णाने प्रकृती के पाच तत्व के स्थानो पर आठ तत्वों का उल्लेख किया हुआ दिखाई देता है

Files

x83.pdf

Files (456.3 kB)

Name Size Download all
md5:a959f36fe9802c6ba6d3a88e4281b379
456.3 kB Preview Download