Communicatieniveau bepalen bij mensen met het syndroom van Down: Passende instrumenten voor de inzet van Ondersteunde Communicatie

Samenvatting

Bij mensen met downsyndroom (DS) komen communicatieproblemen vaak voor. De inzet van ondersteunde communicatie (OC) helpt hen om informatie beter te verwerken. De keuze voor de OC hangt onder meer af van iemands communicatieniveau. Literatuuronderzoek laat zien dat er geen specifiek instrument beschikbaar is om het communicatieniveau in kaart te brengen bij mensen met DS. Wel zijn er directe (met cliënten zelf) of indirecte (met informanten) instrumenten gevonden die niet ontwikkeld zijn voor de doelgroep DS, maar mogelijk wel ingezet kunnen worden.

De ComVoor-2 kwam als passendste instrument naar voren. In dit onderzoek is de haalbaarheid van de ComVoor-2 onderzocht bij 32 mensen met DS. Bij 28% was geen volledige afname mogelijk door focusproblemen, fysieke problemen of ontwijkend gedrag. Wanneer een volledige afname wel lukte, vertoonde meer dan de helft van de deelnemers alsnog focusproblemen, fysieke problemen of ontwijkend gedrag. Om de toepasbaarheid van de ComVoor-2 te vergroten zijn items geselecteerd waarmee een verkorte versie (ComVoor-2-DS) werd ontwikkeld.

De ComVoor-2-DS is getoetst en geëvalueerd bij 46 personen met DS. De gemiddelde afnametijd van de ComVoor-2-DS bij mensen met DS was significant korter (19 minuten) dan de afnametijd van de ComVoor-2 (31 minuten). Er werd slechts bij 4% focusproblemen, fysieke problemen of ontwijkend gedrag gerapporteerd. De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid  ten aanzien van het niveau van betekenisverlening van de ComVoor-2-DS was sterk (91,3%) met een Cohens kappa van 0,884. Kortom, de ComVoor-2-DS lijkt een passende versie voor mensen met DS.

Om behandelaren te helpen op basis van individuele kenmerken van mensen met DS een passend instrument te kiezen is een keuzewijzer opgesteld.