Published July 5, 2024 | Version v1

Marka Aktivizmi Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Üzerine Bir Araştırma: Fenerbahçe Heforshe Projesi

Authors/Creators

Description

Toplumsal cinsiyet eşitliği kavramı, kadın ve erkeğin, toplumsal kurumlar içinde kaynakları, fırsatları ve gücü kullanımlarında eşitliği ifade ederken toplumsal cinsiyet eşitsizliği de bu alanlarda birinin diğerine göre eşitsiz konumunu anlatır. Günümüz toplumunda kadının iş hayatına girmesiyle beraber birtakım değişikliklerin olmasına karşın toplumsal cinsiyet rolleri hala belirgin biçimde toplumun her alanında kendini göstermektedir. Kadının birçok alanın dışında kalmamış olması, ekonomik özgürlüğünün olması ve siyaseten aktif olabilmesi sadece kişisel gelişimi için değil; toplumun gelişimi ve ilerlemesi açısından da oldukça önemlidir. Toplumsal cinsiyet algılarının en sert olduğu ve titizlikle işlendiği alanlardan olan spor bağlamı aracılığıyla içinde yaşadığımız toplumun ve dinamiklerinin bir minyatürünü inceleme imkânına kavuşuruz. Günümüzde kadınların sporun farklı farklı branşlarına aktif olarak katılımı artmış olsa bile, geleneksel rolleri ve bedenine yüklenmiş anlamlarla ilişkili olarak; güzel, zarif, naif ve estetik unsurlarla dolu spor branşlarına eğilimi daha çok kabul görmektedir. Bu araştırmada da Türkiye’nin en eski spor kulüplerinden biri olan Fenerbahçe Spor Kulübü’nün başta spor sahalarında olmak üzere tüm ayrımcılık ve şiddet olaylarını önlemek, bu negatif tabloyu düzeltmek ve toplumsal algıları değiştirmek adına yürüttüğü toplumsal cinsiyet projeleri marka aktivizmi çerçevesinde incelenmiştir. Marka aktivizmi, bir kurumun toplumsal, çevresel, ekonomik, kültürel ve politik sorunlar ile ilgili farkındalık yaratmak ve bu sorunlara destek vermek amacıyla harekete geçmesi olarak tanımlanabilir. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması kapsamında gerek uluslararası gerekse yerel olmak üzere son yıllarda kamu kurumları, sanatçılar, sivil toplum kuruluşları, aktivistler, sosyal medya ünlüleri vb. toplumun tamamına veya büyük bir bölümüne hitap etme potansiyeli olan oluşumlar toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında birtakım çalışmalar, etkinlikler ve projeler üretmektedir. Başta Birleşmiş Milletler (BM) ile iş birliği içinde yürütülen HeForShe olmak üzere, Fenerbahçe Üniversitesi’nde başlatılan çalışmalar ve Fenerbahçe Kadın Futbol Takımı’nın kurulması bu çerçevede yürütülen projelere örnek gösterilebilir. Bu çalışmalarla toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı spor sahalarından başlayarak bir duruş ortaya koymak ve farkındalık yaratarak toplumun tüm kesimlerinin bu konuda bilinçlendirilmesinin amaçlandığı açıklanmıştır. Spor, cinsiyet ayrımcılığının ve toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının kırılmasına imkân sağlayacak en elverişli yollardan biridir. Buna göre erkeklerin daha yoğun yer aldığı branşlarda kadın sporcular, kadınların daha yoğun yer aldığı branşlarda ise erkek sporcular toplumların zihinsel dönüşümüne aracılık edebilecek roldedirler. Spor dallarında azınlıkta olan sporcuların sayısı ve toplumsal kabulü arttıkça, onlara yönelik oluşturulan toplumsal cinsiyet baskısı da azalabilir. Bu noktada yürütülen faaliyetlerin hedef kitleye doğru, etkili ve ilgi uyandıracak biçimde ulaşması ve sonrasında alınan geribildirimlerle, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin şimdilik tamamen yok edilmese de hafifletilmesinde spor camialarının ve paydaşlarının büyük katkılarının olacağı düşünülmektedir. Yürütülen ve planlanan tüm faaliyetlerle Fenerbahçe Spor Kulübü’nün BM ile birlikte yürüttüğü HeForShe projesi toplumsal bir farkındalık yaratmak ve sonrasında yürütülecek benzer nitelikteki projelere ilham olması açısından büyük önem arz etmektedir.

Abstract (English)

The concept of gender equality refers to the equality of women and men in the use of resources, opportunities and power within social institutions, while gender inequality refers to the unequal position of one in these areas compared to the other. Although there have been some changes in today's society with the entry of women into business life, gender roles are still evident in all areas of society. The fact that women are not excluded from many fields, have economic freedom and can be politically active is important not only for their personal development but also for the development and progress of society. Through the context of sports, which is one of the areas where gender perceptions are the most rigid and meticulously processed, we have the opportunity to examine a miniature of the society and its dynamics. Even though women's active participation in different branches of sports has increased today, in relation to their traditional roles and the meanings attributed to their bodies, their tendency towards sports branches full of beautiful, elegant, naive and aesthetic elements is more accepted. In this study, the gender projects carried out by Fenerbahçe Sports Club, one of the oldest sports clubs in Turkey, in order to prevent all discrimination and violence, especially in sports fields, to correct this negative picture and to change social perceptions are analyzed within the framework of brand activism. Brand activism can be defined as an organization taking action to raise awareness about and support social, environmental, economic, cultural and political problems. Within the scope of ensuring gender equality, public institutions, artists, non-governmental organizations, activists, social media celebrities, etc., which have the potential to appeal to all or a large part of the society, have been producing a number of studies, activities and projects in the context of gender equality in recent years, both internationally and locally. HeForShe, which is carried out in cooperation with the United Nations (UN), the activities initiated at Fenerbahçe University and the establishment of the Fenerbahçe Women's Football Team are examples of projects carried out within this framework. It has been explained that these efforts aim to take a stance against gender inequality starting from the sports field and to raise awareness among all segments of society by raising awareness. Sports is one of the most convenient ways to break gender discrimination and gender stereotypes. Accordingly, female athletes in branches where men take part more intensively and male athletes in branches where women take part more intensively have a role that can mediate the mental transformation of societies. As the number and social acceptance of athletes who are in the minority in sports increase, the gender pressure against them may also decrease. At this point, it is thought that sports communities and stakeholders will make great contributions to alleviating gender inequality, if not completely eliminating it for the time being, with the activities carried out in a correct, effective and interesting way to reach the target audience and the feedback received afterwards. With all the activities carried out and planned, the HeForShe project carried out by Fenerbahçe Sports Club in cooperation with the UN is of great importance in terms of raising social awareness and inspiring similar projects to be carried out in the future.

Files

56. Gök.pdf

Files (198.6 kB)

Name Size Download all
md5:bb39e3f88f37a9c076c2647b470f0777
198.6 kB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (English)
A Research on Gender Equality in the Context of Brand Activism: Fenerbahçe Heforshe Project