İç Mekânda Görsel Algıyı Etkileyen Faktörler: Görsel Algı ve Aidiyet Kavramları Üzerinden Mekânı Okumak

İnsanoğlunun varlığından bu yana mekân tasarımı, mekânın ögeleri ile kurgulanmış, bununla birlikte kültürel, toplumsal, siyasal gibi birçok farklı dinamiği de içinde barındırarak şekillenmiştir. Toplumsal yapıyı oluşturan bu dinamiklerin temelinde, mekânsal bağlılık için aidiyet kavramı yatmaktadır. Bireyler üzerinde tasarım ögelerinin algısal etkilerini saptamak ve aidiyet kavramı üzerinden tasarım anlayışının toplumsal dinamikler ile etkileşimini irdelemek, çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu araştırma, tasarım ögelerinin kullanıcılar üzerindeki duygusal etkilerini anlamak ve mekân algısını doğru yönetebilmek adına önemlidir. Bununla birlikte aidiyet kavramını oluşturan dinamiklerin yapıda kullanım biçimlerine, mekân, aidiyet ve birey kapsamında katkılarına değinmek, gelecek çalışmalar için değerlidir.

Çalışma kapsamında, tasarım ögelerinin mekânsal rolü açıklanarak, kullanıcı üzerindeki etkileri aktarılmıştır. Toplumsal tasarım anlayışı kapsamında genel bir çıkarım yapabilmek adına, aidiyet kavramı ve mekân ilişkisi, seçilen örnekler üzerinden analiz edilmiştir. Mekânın form ve biçimlenişinde, her bir donatı elemanının birey üzerindeki algı türünü değiştirdiği, duygusal olarak etkilediğini ve özellikle mekân tasarımının temelinde aidiyet kavramının önemli bir rol oynadığı gözlenmiştir. Evrensel tasarım prensipleri çerçevesinde aidiyet kavramının birey ve mekân arasındaki güçlü bağı ortaya çıkmış; öznel olarak değişen bu durumun evrensel olarak da bağlayıcı bir rol üstlendiği görülmüştür. Tasarım ögelerinin toplumsal faktörler ile birlikte ele alınarak tasarlanması, mekân ve birey ilişkisini güçlendirmede etkin rol oynayacaktır.