|
Yoksulluğun ölçülmesine ilişkin aşamaların yoksulluğa yönelik yaklaşım ortaya konulduktan sonra bünyesinde yoksulluğun tanımlanması, yoksulluk kıstaslarının belirlenmesi, yoksulluğun ölçümü ile ilgili sorunların tespiti ve ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesini barındırdığı görülmektedir. Bu aşamalardan olan yoksulluğun tanımlanması konusunda yazında bir görüş birliği bulunmamaktadır. Yine benzer durumun yoksulluk sınırının belirlenmesine ilişkin çalışmalarda da var olduğu ve yoksulluk sınırının belirlenmesinde de birçok faktörün etkili olduğu anlaşılmaktadır. Yoksulluk sınırı/çizgisi, yoksulluk ile ilgili çalışmalarda hem ülkelerarası hem de aynı ülke içinde çeşitli karşılaştırmalar yapılabilmesi, yoksul olanlar ile yoksul olmayanların birbirinden ayırt edilmesi ve aynı zamanda toplam nüfus içinde kimlerin yoksul olduğunun belirlenmesi açısından önemli bir kavram olarak işlev görmektedir. Yoksulluğu belirlemeye yönelik yaklaşımlar literatürde Mutlak Yoksulluk Yaklaşımı, Göreli Yoksulluk Yaklaşımı ve Kapasite Yoksulluğu Yaklaşımı şeklinde öne çıkmaktadır. Yoksulluğun ölçüm yöntemlerinin de yukarıda söz edilen yaklaşımlar doğrultusunda şekillenen bazı endeksler kullanılarak gerçekleştirildiği görülmektedir. Gelir bazlı bir yaklaşım benimseniyor ise geliri esas alan tek boyutlu ölçüm yöntemleri kullanılmaktadır. Yoksulluğun sadece gelir /harcama kıstası üzerinden ölçmeye eleştirel duran yaklaşımları benimseyen sosyal bilimciler ise yoksulluk gibi çok boyutlu bir kavramın, ancak insani yoksulluğu, cinsiyeti, zaman ve tüketimi ölçen çok boyutlu veya bileşik yoksulluk ölçüm yöntemleri kullanılarak tespit edilebileceğini savunmaktadır. Yoksulluğun ölçümünde ilk başlarda görülen gelir bazlı tekçi yaklaşımın, gün geçtikçe eleştirilere maruz kaldığı, yoksulluğun ölçümünün çok bileşenli bir hal aldığı ve her geçen gün yoksulluğun ölçümünde yeni boyutların eklendiği anlaşılmaktadır. Yakın gelecekte ülkelerin gelişme düzeylerine bağlı olarak farklılaşma olacaksa da yoksulluğun ölçümünde teknolojiye erişim, nitelikli tüketim, nitelikli zaman geçirme, boş zamanlara sahip olabilme, nitelikli barınma gibi yeni boyutların ekleneceği öngörülebilir.
|
