Algılanan Ayrımcılık ve Bilişsel Esneklik Bağlamında Türban Kullanan Çalışanlar: Üniversite Öğrencileri Bakış Açısıyla Bir Değerlendirme

İsimi ve içeriği değişen ayrımcılığın tarihin her döneminde farklı boyut ve görünümlerde karşımıza çıktığı bilinmekte ve maruz kalınan ayrımcılığa karşı önlemler alınmaktadır. Ayrımcılık, bir eylem olarak gerçekleşmekte ve bir düşünce ürünü olarak ortaya çıkmaktadır. Bu düşünce ötekileştirilen veya ötekileştirildiğini hisseden kişilerde ayrımcılığa uğradığı algısı oluşturmaktadır. Sahip olduğu özellik ve dahil oldukları gruplar nedeniyle kendisine haksız veya olumsuz davranıldığına inanma algısı kişilerde zor veya baş edilmesi güç yaşantının da ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu noktada, kişinin yaşantısında zor durumlarla baş edebilme, alternatif oluşturma, farklı seçenekleri olduğunu tanımlayarak sorunları çözme ve kişinin davranışlarıyla farkındalık yaratarak çevik düşünmesi bilişsel esnekliğiyle ilişkili bir süreci ifade etmektedir. Çalışmanın ortaya çıkışında, negatif ve pozitif ayrımcılık ile yargı, algı gibi kavramlarla ilişkilendirilen türban olgusuna geleceğin çalışma hayatında karar verici konumda görev alacak olan kişilerin bakış açılarına ilişkin merak etkili olmuştur. Türban kullanan ve türban kullanmayan çalışanlara karşı yaşanan veya yaşanması muhtemel bireysel ve kolektif ayrımcılığın geleceğin yönetici adayı olarak seçme ve yerleştirme süreçlerinde yer alacak öğrenciler bakış açısıyla değerlendirilmesinin yanı sıra algılanan ayrımcılığın bilişsel esneklikle ilişkisinin ölçümlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, 245 kadın, 80 erkek öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın hipotezi, H1: “Türbanlı ve türbansızlara yönelik algılanan ayrımcılık ile bilişsel esneklik arasında anlamlı bir ilişki vardır” biçiminde oluşturulmuş ancak yapılan korelasyon analizi sonucu hipotez reddedilmiştir. Bununla birlikte, uygulanan ankette öğrencilere algılanan ayrımcılık ve bilişsel esneklik ölçeklerine ilişkin soruların yanı sıra öğrencilerin yaş, cinsiyet, bölüm, okuduğu sınıf, en uzun süre yaşadığı şehir, ailede türban kullanılma durumu ve yakın arkadaşlar arasında türban kullanan bulunma durumuna ilişkin sorular da yöneltilmiştir.  Demografik değişkenler ve alt boyutlar arasında önemli bulgular saptanmış ve değerlendirilerek yorumlanmıştır.