Suriyeli Esnafların Urfa'nın Esnaf İsgücü Piyasasına Etkileri Üzerine Yapılmış Bir Alan Çalışmasının Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme

ÖZET

Şanlıurfa şehrindeki Suriyelilerin sosyal entegrasyon sorunu devam ederken, kayıt dışı çalışanların artması Suriyelilerin esnaf işgücü piyasasına girmesiyle, yerel işgücü piyasası olumsuz yönde etkilenmiştir. Suriyelilerin Şanlıurfa şehrinde küçük esnaf iş kollarında faaliyet gösteren özellikle lokanta/restoran/dönerci, dükkân, kozmetik/kuaförlük/berber, giyim, tamirci ve ayakkabıcı gibi esnaf işlerine girmesiyle birlikte, bu sektörlerde çalışan yerli esnafın, bir kısmının işsiz kalmasına, zarar etmesine veya daha düşük miktarlarda ücret almasına neden olmuştur. Şanlıurfa şehrindeki bir kısım Suriyeli hem kendi işyerlerini kurmuş olduğundan hem de kayıt dışı çalışanların sayısının fazla olmasından dolayı yerel işgücü piyasasını olumsuz yönde etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir. Çalışmada Suriyelilerin gece geç saatlere kadar yatmamaları, gündüz yatmaları, gece kamusal alanları çok sık kullanmaları, dilencilik, hırsızlık, uyuşturucu kullanımı ve Suriyeli gençler arasındaki çeteleşmelerin yaygın olması gibi sosyal yaşam tarzı farklılıkları, şehirde yerel halk ile Suriyeliler arasında sosyal entegrasyon bağlamında çeşitli sorunların yaşanmasına sebep olduğu saptanmıştır.

Bunun yanında, Suriyelilerin esnaf işlerine girmeleri, ucuz mal ve hizmet sunmaları, şehrin yerel esnafının zarar etmesine ve bazılarının işyerini kapatmasına neden olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple, Şanlıurfa şehrindeki esnaf iş gücü piyasasında meydana gelen bu değişikliği anlamak için özellikle de Suriyeli esnafların yoğunlukta bulunduğu Eyubbiye semti, Balıklıgöl ve çevresi, Topçu Meydanı Bahçelievler ve çevresi, Sigorta semti ve çevresin ile Süleymaniye, Devteşti semtleri ve çevrelerinde yaklaşık bir hafta süren bir alan çalışması yapılmıştır. 27 Ekim ile 2 Kasım 2017 tarihleri arasında yapılan alan çalışmasında 150 Suriyeli esnafa ulaşılarak kendilerine yarı yapılandırılmış bir anket formu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirmesinde ve analizinde SPSS(160) istatistik paket programı kullanılmıştır. SPSS programında elde edilen sayısal veriler, betimleyici analiz ve kay kare analizlerine tabi tutulmuş ve Suriyeli esnafların yerli esnaf işgücüne etkilerini mahalle bazlı göstermek için, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak tematik haritalara dönüştürülmüştür